Skip to main content

Full text of "Rashtriya Krantino Rah."

See other formats


૨૫૯૧૯ 


ક 


| કા .. હ 


નો 


[1 ૨ણ 


નદ 
ન 
7 “63. 


્‌ 





4. 


ક કે - _ નુ ષ્ 
%/હીજ/£ ઝટ ૪? અ/૪ર/ ૯8: 
0. હીન /)ે દૂ! /) 
જોડ૨૮6ી અ/ઝ/ ઈન /૭૯/૦/ 
૭/%૩૨ 
5 


જ શ ત 
હિંદી કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટા 
મધ્યસ્થ સમિતિ 


કરિ, ૩ આના 


ન 
યાક જ 
૬ મનકા ટ કેજ 


ઈનો બો તવા તબક્કામાં પા્ટીન માથે પાર્ટીના 
૫૦ છ? સભ્યાને શિર પ્રયડ એતિડાસિક જવાબદારી ઉભા છે, 
આજે આ ગલામ વતનમાં કાતિતે, જુવાળ ઉઠયા છે. ત્યારે [દિલે 
નવી જજરશમાં જકપ્નારી અન દદી કાતિને કચધ્વા મથતારી શાહી- 
વારી ધોજનાન ખતમ કગ્વા એક એક પાર્ટી સભ્ય પાતાતી તમામ 
તાકાત લગાવી દેની છે તમામ પહ ₹જર પાર્ટા ગભ્યાએ ગુષ્ધ 
તીક ૪ેબત્માઉી વિગ ૦૮ત આંદોલનતોત માખર- આ)ાદીતા 


લ ધત %ક ર 
74%! કન જ્જ 0 જિન નક *. 4%" કપ # પ્લ *& &# ૪ ક્કન્#ટઅ ્. કકક. પ 
પાશ ૪૪% ## 


પઝરાવ ઉરાધીટ પથાક્ 
14 11 937 # પસ | 


ઇન --- “૧. કઇક ૦૧--ક--કઝ-ર૬૩-૦-#જન્‍ાન- 


ક -જન્ઝૂ----ડ 


વપ” શ ₹૬-?€(- 1₹,1₹-23--2 


ર ર । 

2 4341 વરે) ય -7//તન) "-૨।0 | 
દ્વિ ) 

પ જ 

૭ રમાળા, પમપ? પાા, સ ૧૫૯૦૪. 8 4 સસાર સપા હાકયટ ,2૦. ૧68 રતા-0૪ કડ» પમા, વઇક બ 3/8:%77 -0/” » ૫% ન જ" ફક જે કજ 4 રી 


આપવી આંત ૪૨૨1 ૪, 

ચસ્થી*.વાત : પાર્ટીના કાર્યક્રમ તથા તીતિ પરત્વે પાર્ટીના 
તમામ સભ્યાન પગ રજ%ીય તાલિમ દે! પ્‌વી ભ ડરી (9 માકસવાદ 
અને લૅનેનવાદના [સદ્ધાન્તાતી સમજ આપવી ૬૪: ગી ૪. જન સગદતો 
અતે પાટી સગણામાં કામ કરેવા અંગ વ્યવહા૩ તાલમ આપવાતી 
પણુ રણે છ. ન 
જેટલે અ'શે પાર્ટી સ'ગઠનનાં આ કાયપ પાર પાડશ 
તેટલે જ અ'શે પાર્ટી હિંદી કાંતિતા યે! ક તરીકે અગળ 


ફ હ જૂ ૬ 
આવી શકશે, ને તેટલે જ અ'શે કૉતિને ડામચાબીને માગે 


દારી શકશે. 





અ/સખ૪ 


નુ” 


[ શ્રી. ગંગાધર અધિડારીના એક ભાષષ્મુમાંથી ] 


બીજ વિશ્વયુધ્ધ પર્‌ થયુ' 'છે. અને એક નવો જમાને! રારૂ થઇ 
ગયો છે માત્ર આપણા જ દેશમાં નહે, પણ દુનિયા ભરના તમામ દેશે।માં. 

પહેલા વિશવયુધ્ધને અ'તે શી થયુ' હતું? ત્યારે ચુધ્ધ ચાલતુ હતુ તે દર. 
મિયાન સસ દેરામાં કાંતિનો ભડકે! ફાઠી નીકન્યો હતે।. અને સ્સમાં કાતિને। 
વાવટે। લહરી ઉઠયો હતે।. પરતુ આ યુધ્ધ દરમિયાન, દેરા દેશની જનતા એક 
બની ફાસિવાદ સામે જ'ગે ઉતરી હતી; આજે એ જ વિજયી જનતા નવા યુરોપનું 
સજન કરી રહી છે. 

જે દેશની જનતા જેટ્લે અશે ફાસિવાદ સામેના જગમાં ઝૂઝી 
હુતી, એટ્લે અ'રો આજે ત્યાં જતી સમાજ-રચનાને ખતમ કરવામાં હ્ાંતિ 
કારી કામદાર વગને સક્ળતા મળી રહી છે, 

ચુગોાસ્લાવિયા, ઝેકોસ્લેવેકિયા, પોલાંડ વગેરે દેશે આની ઝળહળતી તવા 
રિખ છે. ત્યાં નૃતન લોકશાહી રાક્ન્યોએ જમીનદારી પ્રથાને સદાને માટે દેરા- 
વટ! આપ્યો છે. 

આવા આ નવા યુરોપની સાથોસાથ એશિયા પણ નવે! જન્મ લઈ 
રઊુ' છે. ઇન્ડોનેશિયા, હિન્ટીચીન, મલાયા, ખહ્મદેશ નવી સમાજ વ્યવસ્થાને 
ઝટ ઉચો કૂરકાવવા માથુ' મૂકી જગે મયદાન ઉતરયાં છે. 


ક્રૉતિકારી માર્ગ 
જ્યા જુવે! ત્યા નવા યુમનાં એંધાણ નજરે ચઢે છે. આ એ 'ધાણને ઓળ 
ખાવનાશાં ત્રણ મુ'ય લક્ષાગ્‌ા છે-- 
૧. હવે જગતની જનતા જૂના સડેલા સમાજને ખતસ કરી આગછી 
ધપભથા ક્રાંતિકારી મારગે ચહી ચકી છે. 


આજે હુવે ૧૯૨૦-૩૦-૩૨ ના દિવસે। નથી. આજે તે। વાતાવરણુ 
અને।ખું જ છે. આજની હકમતરાહીને ખતમ કરવા નવાં બળો ન્નગ્યાં છે, આગળ 
ધ્રપી રહ્યાં છે. આજે જે હુડતાલે અને આમ હડતાલે। પડે છે, એ દરેકમાં કટી 
નહિ નેયૅલી એવી હિંમત અને કાંતિકારી ખુમારી નજરે ચઢે છે. 


(૪૦) 

૪ સુબઇ, કલકત્તા, કરાંચી, મદ્દાસ વગેરે સ્થળે1!ના નાવિઠોએ ષુકા' 
રેલા બ'ડના દિવસે! યાદ કરે. 

હિર્ી નાવિકોએ કેજ જહાનેને કબતે લીધો હતે ! તોપ રાસ્ત્રા- 
ગાર પર આણ ફરકાવી હતી ! બિટિશ સત્તાને પડકાર કરતા કૉંચેસ-લીગના 
વાવટાએ કૂરકાવતા નાવિકે। મરણિયા બની ઝુઝયા હતા ! અને સરદાર પટેલના 
રીતસર ઇન્કાર છતાં મૃ'ભઇના કામદાર વગની હાકલ પર આખુ' મુ'બઈ આમ 
હડતાળ પર ઉતયું' હતુ ! 

એ પછી તે।, અનેકવાર હવાઈ સૈનિકે। અને અન્ય કોજ સૈનિકો હજની 
લડતના મયદ્ટાનમાં કુદ્દી પડયા છે. 

9 રરી યાદ કરો..-... આઝાદ હિંદ ડોજના મસુકરદમાના દિવસે. 
નન્યારે દેશ આખે એક દેહની ન્ટેમ પડકારતે। ખડે થઈ ગયો હતે: “ આઝાર- 
હિ'દ ફોજના ગુનાઆને। ન્યાય તોળનાર વુ બ્રિટિશ કોણ ? જેગે અમારાં ભાંડને 
જંલ્મ, ભૂખ, રગ અને જપાની બોમ્બાબાજમાં ભૂ'છ નાખતાં પાછ નથી 
જોયુ એ રાણોવાદટ અમારા દેશાવાસીઓને। ઇન્સાક્‌ કરવાની હિ'મત કરે (₹'--આમ 
દેશ આખે ખડા થઇ જઇ પરદેશી શાહીવાદને ન્નકારે 1 દેતા હતે. કલકત્તામાં 
મ૧૨ીદ અલી દિને હિ'દુ મુસ્લિમ અવામે પોલિસ અને ફોજને ભે! ભારે પારી હતી. 


નવી તાકાત 

(યારે કોઇને ખબર ન હતી કે કોઇ નવી તાકાત સામાન્ય માનવીઓને 
અસામાન્ય બનાવી તેમને ક્રાંતિકારી «વાળને મે!ખરે લઇ રહી છે. એ પછી તે।--- 

રેલ્વેના ૬૦ લાખ કામદારી।ની લડતની તેયારી અને છેવટે ધોસ્ટ 
કામદારોને! દેરાવ્યાપી શાનદાર જગફરીકરી અજ વાત કછી નય છે કે દેગ 
ભરના તમામ વગો અને વિસાગામાં જ ગની ખુમારી «ગી ગઈ છે. જનતા આખા 
આ જવાળેોનતી હમદર્દ છે. કલકત્તામાં તા. ૨૯મી જલાઇને। દિવસ એની અપૂર્વ 
સાખ પૂરે છે. મોસ્ટ કામદારોની સહાનભૂતિમાં ૨૬ લાખ કલક-તાવાસીઆએ 
ખહાર્‌ પડી ખ્રિટિ! સતાને પડકાર કથા હતા. ક્લકત્તાબં આખા દેશની ઉત્કટ 
તમન્ાનેો ૫: ન પાડયો હતે! એ દિવસે બ્રિટિશ ધોલિસ ને ફોજ મેદ સ'તાડી 
ભાગી ગઇ હતી. એ દિવસ કલકત્તામાં ન્નાગે જનતાનું રાન્ત્ય હતુ” ! 

વિશ્વવ્યાપી સ્વરૂષ 
જૈ? આ અપૂર્વ અને નવા જીવાળની બોજી ખાસિયત એ ઈ કે 

તે આંતરરાષ્ટ્રીય છે? 

[હિંદી ચીન, ઈન્ડોનેરિયા, મલાયા, ખ્રહ્મદેશ ને ઈજીપ્નમાં પણ આપણે 
દુનિયાના રાહોવાદ સામેનો આ જીવાળ નેઇએ છીએ, 


(૫પ) 
કામદાર નેતાગીરી 


૩# ત્રીજી વિશેષતા એ છે કે આ જુવાળાને મે। ખરે ક્રાંતિકારી કામદાર 
વગ છે. આજે અદ જુવાળ કાંતિકારી અને આંતરરાષીય સ્વરૂપ ધારણુટ 
કરી શક્યો છે તેનું કારણ પણ એ જ છે કે તને! દોરનતારે। કામદાર વગ 
છે. એટ્લે કે, ૧૯૧૭ માં શરૂ થયેલી શ્રમજીવી ક્રાંતિની જ ધારા આગળ 
વહી 3૨હી છે. 

આજના નવા હિદુસ્તાન ભગી નજર કરતાંજ આ ત્રીજી વાત વધુ 
સમનત્નય છે. નાવિકોના બ ડથી રારૂ કરી પોસ્ટ કામદારોની લડતો! દરમિયાન 
અંક જ સત્ય નહેર થાય છે કે મૂરીવાટી નેતાગીરીની અનિચ્છા છવાં, ઇન્કાર 
છતાં, કામદાર વમ આરે તેની ઉપર્‌ વટ જઈને તમામ આંદોલનેને, તમામ 
વર્ગની લડતો।ને અપાનાવી રહ્યા છે, દદોરવગી આપી રહ્યા છે. અને સામાન્ય ગણાતી 
હડતાલેોને નવું કાંતિકારી સ્વરૂપ દઇ રલ્યાં છે. આજે એકમાત્ર કામદાર વગ જ 
તેને માટે યોગ્ય અને લાયક છે, કેમકે તેના હાડમાં વીસ વીસ વરસને। લડાયક 
અનુભવ પચી ગવૅલે છે. 

આન? ને અવનવૃ બની ૨ચશ્ુ છે અની પાછળનુ' આજ રહસ્ચ છે. 

શાહીવાદના કફનમાં ખીલા 

છ આઈ રાઈીવ!દતા કક્તમાં આખરી ખીલા ધરબાઇ રલ! 
છે-ખૃટ ફોજમાં આગ લાગી છે! ને કામદાર વર્ગની ધૅરણા પીને કિસાન 
પણ નગ્યો છે; જમીનદારોના કબન્તમાંની વાંઝણી પડતર જમીતને છીનવી લઇ 
તેને હરિયાળી ધાન્ય ભર'&ર બનાવી તે નવા જીવનના આશા આપી ૨લ્યો છે. 
આજે હવ પહેલાની જેમ તે ખચકાતે નથી. સીવા જ તે ગણાતને। ઇન્કાર કરે 
છે; પાષરે તે જમીનને! કબકેતે લઇ ખડવા માંડે છે! જમીનદારેોના તાખામાં 
ગણાતી નહેરેાતાં પાગીને ધાોતાનાં કરી વાપરવા લાગ્યો છે ! કાયદે, સત્તા 
અને «ુલ્માની અને ન્નાગ્‌ પરવા નથો ! 


૨૬7 


એવા જ, અતે એથીય વધુ રે!નકદાર ચિત્રો કાડિમર ને 
ગાવા રજી કરે છે. તેહ્‌રી ગઢવાલ, 
હુરે!ળ જાગી ઊડી છે. 
પરદેશી અને દેશ! જલ્મ જહાંગીરી સામે ત્યાંની સૌથી પછાત નવી 
પ્રજા રાન્તરા।હીને દેરાવટે। દેવા જ'ગે ચહી છે. જ્યારે કૉચેસ લીગના આગેવાને! 
એ બ્રિટિશ ખાધિયાઓને પાળીને બ'ધારણ સભામાં તેમને! મત પોતાને પક્ષે 
લેવા રારમજનક કેશીશે। કરી રહ્યા છે ત્યારે એ દેશી રાન્ત્યોના દોઝખ નીચે જીવતી 
પ્રનત પોતાના પગ પર આઝાદીનેઃ જગ ખેલી રહી છે. 


& ગરપુર, રતલામ ને હેદ્રાબાદની લાંબી 


ષ્ટ 


(૬) 
રાંક બનેલ બ્રિટિશ સિહ 

લાંબા છ છ વરસનાયુષ્ષ્ર પછીનું હિ'દ-નલુ હિંદ આવું છે.એની 
સામે બ્રિટિરા સિહ પારાવાર કમનેર છે. એક બાજી, સેવિયેતની શકિતએ। 
કૂદકે ને ભૂસકે વધી રહી છે. બીજી બાજી, સોવિયેતની પેરણા ને અસર નીચે 
ચુરેોપનતાં નવાં લે।કરાહી રાજ યે! રહીસહી રાણહીવાદી અસરને ખતમ કરી રહ્યાં 
છે. ત્રીજ બાજા, બ્રિટનનાં અડ સમો તેનાં સંસ્થાને ખળભળી ઊઠયાં છે; 
બેચૅન બની મરણિયા બની મયદાને પડયાં છે. અને ત્યારે ધરની અ'દર ખુદ 
બ્રિટનમાંનુ કામદાર આંદોલન પણ વધુ ને વધુ જેર પકડતું ન્તય છે. ઉપરાંત, 
યુદ્ધને અ'તે બ્રિટિશ રાહીવાટ્ટ અમરિષી “બડેભાઇ' આગળ રાંક જેવે। બન્ય છે. 

છટક્વાની તરજ૪ીબા 

આવી આ જીવલેણ સ્થિતિમાંથી પોતાની નતતનૅ બચાવવા માટે બ્રિટિરા 
રાહીવાદ બે ખાળી રમત રમે છે. પહેલાં તો, આંતરિક અથડામણ--અમેરિકન 
મૂડીવાદ સામેની અથડામણનો ઉકેલ લાવવા તત્કાલ નમતું મૂકી કહે છે: “હુ 
તારો નાને ભાગીદાર થવા તેયાર છુ.” પણ ખીજી ખાજી, તે હિ'દતા મૂડીવાદી 
હિતોને પોતાની પકડમાં રાખવા મથતાં કહે છે: “તમને હું મારા નાના ભાંગી" 
દારતરીકે થાપવા તેયાર છુ.'” 

એક બાજા, તે વ્રીન્ન વિશ્વયુધ્ધની ચાલી રહેલી તડામાર તેયારીઓમાં 
અમેરિકાને પડખે ઉભું રહી સોવિગેતતા કૉતિકારી ખુરજને ખતમ કરવાનાં 
સ્વપ્નાં સેવે છે; ખીજ બાન હિ'દના ક્ંતિકારી «વાળને ભીંસી નાંખવા તે હે'ટી 
મૂડીવાદ અને મૂડીવાદી નેતાગીરી-કે!મરેસ તથા લીંગને। ઉપયોગ કરવા મથે છે. તેને 
ખબર છે કે પોતાની ન્નતતને હિ દમાંથી સદાને માટે ખતમ થતી બચાવી લેવી હેય, 
સોવિયેત વિરોધી ત્રીન્ત વિશ્વયુધ્ધ વખતે હિંદનેો ઉપયોગ પોતાને પક્ષે કરવે 
હેય તે! તેમણે હિંદી મૂડીવાદી હિતોને અને તૈમની રક્ષા કરનારી નેતાગીરીને 
તત્કાલ પોતાને પક્ષે ખેંચી લેવી જરૂરી છે, 

આને માટે તેણે નવી બ'ધારણ યોજનાની «તળ પાથરી છે. તેને ખાત્રી 
છે કે હિ'ટી મૂડીવાદી નેતાગીરી-કૉમેસ અને લીંગ જરૂર એમાં ફસાયા વિના 
રહેનાર નથી. 


હકીકતે ચ બ્રિટિરા શાહીવાદનતી આ નળ આજે તો હિતને ગળે 
જવલેણુ ગાળિયો બની ઝ્રજ્ની રહો છે, કૉચેસની નેતાગીરી જેના ઉપર ખુરા।- 
લીની શરણ્‌ા।ાઇએ વગાડે છે, જેને વિજયની ફલમાળા સમજી ગળે લટકાવતાં 
મહાલે છે, એ વિજયની કફૂલમાળ નથી, એ તે। જીવલેણુ ફાંસે। છે ! 


કે ૯ # ૧% 
દ/6/% ૭//તેન? ૨/0 
[૧૯૪૬ તા એગસ્ટસમાં પાર્ટીની સધ્યસ્થ સર્સાતિએ 
પસાર ડરેલે। રાજકીય ઠરાવ] 


હિંદી આઝાદીને! સંગામ આખરી મખીક્ષ પર દાખક્ષ થઈ 
ચૂકયો છે. બ્રિટ્શિ શાહીવાદ સામેની આમ લડતે। એક તવાજ જમાનાનાં એ'ધાણ 
આપી રણી છે. જનતા શાહીવારતેો આખરી ખાતમે। કરવા જગે મેટાતે ફતરી છે. 

'“ આઝાદ હિ'દ ફોજ ” ની મુકિતના આંદોલનથી આ નવા તબક્કાની 
દેશભરમાં ઉછળ્યો છે. એ દિવસ પછી શાહીવાટનાં કારમાં દમન જલ્મ સામે 
#શેલી જનતા અપૃવ હિ મતથી ઝકી છે. કલકત્તામાં ૬૯૪૫ના નવેમ્બરમાં 
ઉઝવામેલ “ આઝાદ હિ'દ ફોજ દિત ” અને ૨૯૪૬ના ફેબ્રઆરીમાં ઉજવાયેલ 
“રશીદ દિન” નાં વીર સ્મરણો આની સાક્ષી પૂરે છે. 

એ પછી દેરામાં નોંકા દળ, તથા અન્ય ફોજી ટૃક્ડીઓએ દાખવેલ ખમીર 
અતે પાલિસેની હડતાલે કરી ફ્રી એક જ વાત કછી ન્નય છે કે, હિ'ટી સરાસર 
દળના સૈનિકોના દિલમાં ય આજે શાહીવાદ સમન જ'ગની ભાવના ખૂબ જ 
ઉડી જડ નાખી ચૂકી છે. 

આ દિવસે! દરમિયાન આમ લડતનાં નિવિષ સ્વરે તજરે પડે છે. આ 
દિવસે।માં જનતા અને ફોજ સિપાહીઓ વચ્ચ બ'ધુતાની એક નવી કરી સરશજાય 
છે નાવિકેના બળવાની સહાનુભૃતિમાં દેશબ્યાધી હડતાલે। પડે છે; અનેક સ્થળે 
હે'ટી સૈનિકે જનતા અને બળવાખોરો પર ગોળીઓ ચલાવવાને। ઈન્કાર કરે છે. 

વળી, આ દિવસોમાં વિવિધ ઉદ્યોગોની હડતાળાનો જુવાળ અદભુત શક્ય” 
તાઓ દાખવે છે. એક ઉદ્યાગની હડતાલ ત્તેતજ્તાંમાં તે! દેરાવ્યાપી બની ન્ય છે. 
એટલું જ નહિ પણ એમાંથા જ તમામ ઉદ્યાગોની દેરાવ્યાપી સાર્વત્રિક હડતાળની 
રાક્યતાઓઆ જન્મી છે. 

9 કરસાતે।મં પગ નવી હલસલ નજરે પડે છે. ગરીબ ખેડૂતોને ભૂખે 
મારી, લાખા મણ ધાન છપાવી રાખનારા સઘરઃ એોારેના ખારણે ને ગોદામે। 
પ્ર ભૂખ ક્ચા ઉતરી અનાજના કખજો લે છે ! અવી જ રીતે ખગાળના (હવે 
યુકત પ્રાંતમાં પણ )ે જમીન વિનાના ખેડૂતોએ જમીનતદટારોની પડતર જમીન પર 
હળ ફેરવવા માંડયાં છે ! 

કિસાન જનતામાં આવી રહેલા નવા ઉછાળાનાં આ નિશાન છે. આમાંથી 
જ તેો। સ્થાનિક જમીનદાર-#લિમ સામેને। ખેડુ -ગુલામોને। મોરચે! મ'ડાશે. 


(૮૦) 


૪ ગજુ લક્તણ છે--માધું હાથમાં લઈ ઝંઝતી દેશી રાજ્યોની જનતાની 
લડતે।. આપખુદ રાન્નશાહીનેડેતેણે પડકાર કથે છે. કારિમરી જનતાની આઝારીની 
આ લડાઈ રાશ્તરાણીને દફનાવી દેવાતાં નવા તખકાનું હન્ત્તળ નિરાન છે 

નેતાગીરીની લેકવિરાધી નીતિ 

પરતુ એક બાનુ આલુ ગોરવભચયું દ્ક્યછે તા બીજી બાળુ શરમની 
સીમા નથા., 

આપણ! દેરાની મેટા ભાગની જનતા કેોચેસ અને લીગની દોરવણગી હેડળ 

નાગે ખે વિરોધી છાવ'ગીઓઆ રૂ સામ સામી જગે ઉતરી છે. આજે કેત્રેસ અને 
લીમ પાછળ વિરાળ જતતા ઉભા છે. બ'નેની આ તાકાત છે. પરંતુ બને નેતામી- 
રીની નીતિ થ્રિટિશા શાળીવાદ સામેની આખરી લડતની નથી. એથી જ તો તેએ! 
આજે દેરામાં જે કાંતિકારી «વાળ ઉછળ્યો છે એને રૈક્વા અને છિત્રભિન્ન કરેવ।- 
માં અતાર નવાર સફળ થાય છે. 

' સરકાર સામે લડત નહે, પગ દેસ્તી; સમત્4તી અને શરગાગતિ ! -- 
અત્યારે કૉષેસ અને લીગની તેતાગીરીનેો માગ આવો છે. પરિગામે તેમના અનન 
યાયીઓ આમ-લડતોમાં ઝપલાવે એ તેઓ હરગિઝ નથી ચાહતા. એથી તો એમને 
વારે છે; લડતાને આગળ બઢાવવા અને મદદ કરવા ઈન્કાર કરે છે. આ રીતે કાતિ- 
ના “વાળને પાછે। વાળે જે. 

9 આળે ક્યારે જનતા પોતે સાહયારા સગ્રામે! ફરા હિંદુ ઝાસ્લમ 
એક્તા સજી કદમ પરક્દમ આગે બઠી રછી છે (યારે કમેસ અને લીગના 
આગેવાનો, સામ સામા ઝૅર રેડ લોકોની કોમી લાગ'ગીને ઉરકેરવામાં બારી 
રાખતા નથી. તએ આશરીતે, દેમી હલ્લટોતી આગ ધટાવવામાં જવાખરાર હતે 
છે; જેને પરિણામે જગે ચઢસી જનતામાં, કોમી અંગની ક્તયાળા વિતારાનુ' 
તાડવ ખેકી ભાગલા પારી નય છે. જતતાતે મઝવી, હતાશાની ખાર્ધમાં ફેજી નય 
છે. [હડ -મુસ્લિમ ગરીબ અડામતા સહિયારા (સિતમમર સામેની લડત 
અકેલાઇ 4નમ છે. 

9 કયારે સામાન્ય જતતા -- કેઇ પણ વળ કૈ પક્ષતી મઃભાંજ વિના 
હકની લડતે! માટે ખભેખભા મિલાવી અઝૂઝે છે, ત્યારે કૉધેસ અતે લીમના અતુયા- 
ચીઓમાંતા વિખવાદ આમ લેક: -લડવોના પવાહને રોકે છે. 

9 અને ક્યારે રાઈીનવારી ઝલ!મીને દફતાવી હેતા માઢ આખરી જગ ખેલ- 
વાની ઘરી આવી પહોંચી છે, જનતાએ સગ-તા કબજે કરવાને! સવાલ 
આજને એક માત્ર સવાલ છે, ત્યારે કેમેસ અને લીમતા નેતાએ રાણહીવાટ 
આગળ સમાધાન કરવાની નીતિ અખત્યાર કરી, પરસ્પર ઝમડી રહ્યા છે. અને- 
બને પક્ષ પોતપોતાના હાથમાં સત્તાને! ગાવો આવે એ માટે બીન્ત પક્ષની 
સામે બ્રિટનની મદ$ માંગી ૨લ્રા છે ! 


કે 
જ * 


(૨૧) 

બ'ને પક્ષતા નેતાએ આ રીતે વતી શકે છે. કેમકે તેમના અનુયાયીઓને! 
હજી એમનામાં એવે! વિશ્વાસ છે કે, અમારા આ નેતાઓ અમને ખરેખર આઝ્રાન 
દીને માગે જ લઇ જઇ ૨લ્રા છે. આ ભ્રમનળમાંથઘી એ અનુયાયીઓ ખહાર 
નીકળશે નહિ ત્યાં લગી તેમની નેતાગીરી બાજના ક્રાંતિકારી જુતાળતે રોકવા 
રાકિતમાન થરો, અચ સાફ્‌ દે. 

જનતાની સમક્ષ આજે બે સામ છે-- કાં તો, કોૉચેસ અને લીગના 
તેતાઓની રારાગામતિની નીતિને કારણે રાહીવાદ જનતાના પ્રચ'ડ જીવાળને કચડી 
નાખવા સમથ બને. 

યા તો, ક્રમજીવીઓઆની પાડા આજની પરેસ્શ્રિતિમાં સપ્ચો કામ ક્રમ 
અને સાચી કાયનીતિ લઇતે આગળ આવે; અતે મૂરીવ રી માનસ ધરાવતી નેતા- 
ગીરીની અમરને મારી હશાવી સફળતાપૃર્ત ક કાંતિકારી પ્રવાહને આ ગળ દોરૅ; એટલે 
કે, જનતાના અસતોષનતે સમિત સ્વરૂપ આપી, સ્થાનિક વિભાગીય લડતનતાં 
નાનાં ઝરણાંઆને કાતિતા મહાન ધાડાપૂરમાં પલડી નાખે. 

આજનો નવા જમાતેો! કમ્યુનિસ્ટ પાડી પાસે અપેક્ષા રાખે છે કે,-- તમામ 
પ્રજ્નકીય લડતોને તે બહાદ્દરી પૂવક દેોરવ'ગી આપે; જનતાની લડાયક રાકિતને 
બહલાવે; અવી લડતોામાં તમામ પાડી આના અનુયાયીઓને સાથે લે; અને 
હરી જનતાને --અમ્લે કે કો!ચેસ. લીમ, કભ્યુનિસ્ટ પાષીને। નૂતન સ યુક્ત 
મારચેો ખડે! કરે. અના મુ"ય સતરે ક 

4 રાઈીવારીઓઆ ! છિંદ છારી ચાલતી પક્કેા 

# તમામ સત્તા જનતાને હસ્તક હો 

# પુખ્ત વયના મર્તાધિકારન બેોરાગે લેક પ્રતિર્નાધ સભા રચો; જેમાં સોને 

પ્રમાગસર પ્રતિર્નાવત્ત આપવામાં આવેયુ' હય; અને તમામ પ્રન્તઆને 

સ્વાનણ્‌ યનો હકક સ્વીકારી લોકશાહી કૉતિનો કાય કમ અમલમાં આણ- 

વાની બાહેધરી આપી હાય. 


મે 
કે કે 
*૧- %//6/જ/4/ ફરે૪૪ 


બીઝુ વિલયુ*ધ પૂર્‌ થયુ' છે ને બ્રિટિશ સિ'હુ ખાખરો થઇને 
બહાર નીકળ્યો છે. તેતા પોતાના દેશમાં ને પરદેશમાં તે કમજેર બન્યો છે. 
એથીજ તે। જીવવા માટે તે છેલ્લાં હવાતિયાં મારી રહ્યા છે. સોવિયેત રશિયઃની 
વધતી જતી તાકાત અને યુરોપ પરની કાંતિકારી લોકશાહી તાકાતા તથા એરિયા 
અને મધ્યપૂવના દેશે।નાં મુક્તિ આંદ્ેલને। સામે, તે અમેરિકાતી ભેરૂબધીમાં 
ચ ડાળ ચોકડું ઉશ્નુ કરવા મથે છે. 


(૧૦૦ 

આવે વખતે હિ'દને કેમ જતું કરાય? હિ'દ તે! તેનું મોટામાં મોટુ 
મથક છે. ષણ એ 1હે'માંજ તે। મૉકાણુ મ ડાઇ ગઇ છે ! ત્યાં તો કોઇના ઉપર-- 
ખુદ લશ્કર ફોજ ઉપર થે ભરોસે! રાપ્મી શકાય એવું નથી ! 

ત્યારે હવે રસ્તે શો? બ્રિટિશ--સિ'હ વિચારે છે. ને તેને એક માત્ર 
મારગ હાથ લાગે છે. એને થાય છે કે, આ કૉંયેસ અને લીગની નેતાગીરી આઝા- 
દીની ગમે તેટલી વાતે! કરતી હેય, પણ છેવટે તો તેનું માનસ મૂડીવાદી છે. 
રાન્તરાણી સામે ગમે તેટલી બૂમો પાડતી હોય, પણ તે રજવાડાની દોસ્તીની 
ના પાડે એમ નથી. બસ--પછી તે।, આગે આગે ગોરખ જગે. 

એકવાર આ રીતે આ નેતાગીરીને ફાંસમાં લઈ લીધી પછી કરી ભે 
નથી. પછી તે માથું ઉસ્ુ' કરનારાને ચયડીમાં ચોળી ના ખવાનું સહેલ છે. આપણે 
“તે હાથ ઉગામવે। ય નહિ પડે ! 

આ મુરાદે પાર પાડવા માટે તો! તેણે બ્રિટિશ છાપની ખનપ્વટનુ બ'ધા- 
રણુ તૈયાર કરવા એક બ'ધારણુ સભાંની યોજનાને કૉમેસ લીમના હાથમાં આપી 
ટીધી છે. એકવાર એ બને એને સ્વીકારી લે, ને અકવાર રાળ્ત નવાખેોને એમાં 
દાખલ પાડી દીધા, પછી [ચિ'તા નથી. પછી તો એ બષા થઈને જે ખધારણ તૈયાર 
કરશે એ જોયા જેવું હશે. એમાંથી કાંઈ આઝાદ અને લેકશાણહો હિ'દનું બધારગ 
નીપજવાતુ' નથી; પણ બ્રિટિશરે। ઈચ્છે છે તેવું ઈન્દર્વરણું જ હાથ આવશે- 
બહારથી કહેવાય કે હિદને આઝાદી છે, ને અદરથી કલહ ક'કાશની કાળારા જ 
ભરેલી હેય ! રાન્ત નવાબે।ની દોસ્તીનું ઝેર ટપકતુ'જ હય ! જેથી બ્રિટિરા સત્તા 
એક નહિ તે ખીજ રીતે અખડ રહે ! 

અને એવી એ બ'ધારણ સભા ભલે ને પછી મહિનાઓ લગી ભાંજગ: 
કર્યા જ કરે ! એક બાન્તુ એતે! ડબો ચાલ્યા કરશે. દરમિચાન તે! હત્તર વેતરગે। 
વેતરી શકાશે. હિંદુ મુસ્લિમોને એક એક મૃદ્દા પર લડાવી રશાકાશે ને સાધોાસાથ 
જે લોકો સ-તા હાથ કરવા કમર કસીને મેદાને પડયા છે, એ બધાને 
“બ'ધારણની બોલબાલા” ગાઇ ભરમાવી શકાશે. 

પર'તુ, આ વોજના આખી સફળ કરવી હે।ય તે। તેની ચાવી “વચગા. 
ળાની સરકાર” છે. એને માટેય કૉયેસ અને લીંગને આંતરવી જરૂરી છે. પણ એવી 
રીતે બનેને આંતરવી કૈ અદર આવીને એક બીર બાઝયાજ કરે ! પછી ભલેને 
કહેવાય “કામચલાઉ રાષ્ટ્રીય સરકાર”, રહૈ પાગ્‌ બ્રિટિશેની તાબેદાર જેવી. ઉપ: 
રથી ફાયદો એ કે, અત્યારે ઉછાળે ચઢેલાને ઠેકાણું પાડવામાં એની એ સરકાર 
કામ લાગે! 

આવી છે શાહીવાદીઓની મુરાદ. અતે આજની કૉચેસ-લીગની નીતિ- 
રીતિ જનેતાં અમને હૈયૅ પૂરી ધરપત યે છે. 

પણ ના, એ રમતને ઉથલાવી પાડવી કાંઈ અરાકય નથા. 


ન્‌ ૯. 
(૧૧) કિં 

ને કમ્યુનિસ્ટ પાડી આજના વધતા જતા જુવાળને ખરાખર દેોરબણી 
આપે ને સંગઠિત કરે તો, જરૂર સામાન્ય જનસમૂહ એક બની ખડક જેવો! મકકમ 
બની કૉંઞરેસ લીગના નેવાઓની ગમે તેવી નીતિરીતિને ય પલટાવી નાખી રાકે. 

નતે બ્રિટિશ હિ'દના રહેવાસીઓની રજતાડી જનતાની લડતે। પ્રત્યેની 
હમદદો હજ વધુ નકકર બતે તે! જરૂર એ રજવાડી માંધાતાઓ સાથે હાથ 
મિલાવતા કૉઞ્રેસ-લીગના નેતાઓના હાથ હેઠા પડે. 


ઝ 
" ક દ. 7 
ઝ- ૭/૪ રસ અન ૬/૩ન/ 
નત/અન ન/િર/€ 
ઝે[ગ્રેસના નેતાઓને ખબર છે કે, ૧૬૪૨ પછી દેશમાં અવનવી 
ન્તગૃતિ આવી છે. એમને ખબર છે કે એ નગૃતિને કારાગે કૉમેસનું' પીઠબળ અનેક 
ગણું વધ્યું' છે. આના ન્ેરે જ તો તેઓ શાહીવાદને ઉદ રી કહે છે : જુએ! 
તે! છોને, દેશમાં કેવી કાંતિકારી આગ ભમૂકી રહી છે? ને એય નણે। 
છે। ને કે અમારી તાકાત ને પ્રતિષ્ડા આજે પારાવાર વધી છે તે? ને તમે અમને 
»'મૂલ થાચ એવુ' સમાધાન નહિજ કરે! તે। પછી તમારી વાત તમે નણે; અસે 
તો વળી અક વધારે વારે લડીજું... 
પણ આ કહેવાની વાત ને કરવાની વાત ત્તુદો છે, કેમકે એને ગળા સુધી 
ખાત્રી થઈ ગઈ છે કે, બ્રિટિશ એને વીતે! ગાડતે। બ'ધાવનાર છે. એટલે જ તે। 
કરવાની વાત હવે એક્જ રણે છે-જતતાનાં આદેલને।1ને ઉ-તેજન ન આપવુ' 
તે। જ બ્રટિશ થૅ સમાષ્રાન કરવા તૈયાર થાય! 
આ રીતે, બભિરટિરાને તે। રીંઝવી લીધા. 
હવે બીક્છું કામ કરવાનું એ રહે છે કે, દેરી રાજયોની અ'દર જે ઉછાળે। 
આગ્યોા છે, અની ખુલ્લી નાપસ'દ ળી બતાતપી, એ રીતે દેરી શાન્ત નવાબોની 


દોસ્તી પાછી કરી લેવી. દેરી રાન્ન્યોની પ્રન્ન ઉપરની પોતાની લાગવગમનેો। આ રીતે 
ઉપયોગ શું કામ કરી ન લેવે। ? 


એકતાની ઉપર ચાટ્યા વાત 
કોમેસની નેતામીરીનું' એક વધુ લક્ષણ એ છે કે, તે સામાન્ય મૃસ્લિમતું 


દિલ જતી શકી નથી. સામાન્ય મૃસ્લિમને દિલ આખ્રાર્થીની તમન્ના તે। છેજ. 
છતાં કૉમેસ તેને આક્ઠાદીના સહિયારા આંદોલનમાં સાથે લઈ શકી નથી. કારણ 


(૧૨૦) 

એ છે કે, તે દેશની એકતાની ઉપરચો(ઢિયા વાત કરે છે, પણુ તેની એકતાની 
કલ્પના “બળજબરીની એકતા” જેવી છે. જે પ્રનન ભાષા અને સંસ્કાર દૃષ્ટિએ 
એકજ પ્રકારની હેય તેને “શષ્ટ' તરીકે જીવવાતો અધિકાર આપવા, એટલે કે 
સ્ત્રનિર્ણયને। તેનો હકક સ્વીકારવા જ કૉંમેસ તેયાર નથી. આથી એવા સમૃહેોને। 
વિશ્ચાસ જીતી શકતી નથી. પરિણામે આઝાદીની સહિયારી લડતમાં તેમના સાથ 
છતી રાક્તી નથી. 

આને! અથ' એવો જરાય નથી કે બ્રિટિરોએ એમની નવી વોજનામાં 
જે ફરજીયાત : ગ્રપ્સ પાડયા છે. તે કૉગેસે કબૂલ કરી લેવા નતેઇએ. ના-કૉમેસનો 
એની સામેને। વિરોધ તે। તદ્ન યોગ્ય જ છે. પરતુ એક ખાન તે કહે છે કે, કોઇ 
પણ્‌ પ્રાંતો યા પ્રદેશેને ફ્રજીયાત રીતે બીન્તની સાથે નડી દેવામાં આવે તે 
અન્યાય છે; છતાં બીજે હાથે તે પોતેજ આ યોજનાને લાભ ઉઠાવી તમામ પ્રદે- 
શેને [ભાષા અને સ'સ્કારિતાના બારણે આપણ જેને “રાષ્ટ્ર કહી ૨શકીએ તેવા 
સમૂહેનેય] ફરજીયાત રીતે એક મધ્યસ્થ તત્ર નીચે જકડી રાખવા માગે છે ! 

આ રીતે, બ્રિટિશ યોજનાનેપ લાભ લઇને કૉમેસ મુસ્લિમ લીગની મૂડી- 
વાદી અને જમીનદારરાણી માનસ ધરાવતી નેતાગીરી ઉપર દબાણ આણવા માગે છે. 

પણ કોચેસે આ ખધું કરવા માટે ધણા વેરા ભજવવા પડે છે. જરૂર 
મુજખ તે અવારનવાર હિ'દની આઝાદીની નેમ નરરો।રથી “હેર કરે છે. હિંદની 
એક્તા અને લોકશાહીની જાહેરાતો! કરે છે. 

અને કામચલાવ સરકાર તયા બ્રિટિરાતા બારણ થોજનામાંથી 
આખાદ હિટ સરન્તશે અવે! વિશ્વાસ બંધાવે છે. 

ઝમ્યુનિસ્ટે। જનતાને આ બ્રમજાળથી ચેતવે છે. બીલાંના ઝાડ પર 
કેસુડાનાં ક્લની આશા રાખવી એ (સથ્યા છેં. જનતાની લડતાને દખાવી 
દઈને, બ્રિટિશની ચો।1જના માથે ચઢાવીને એમાંથી સંપૂણ સ્વતત્રતાની 
ઝુલ્પના કરવી એ કેવળ રષમાં ઝુલપ્બ શેપ્ધવા બરાબર છે. કમ્યુનિસ્ટેપને 
ખાત્રી છે કે દિવસે! જશે તેમ તેમ, નવા બનાવા બનતા જશે તેમ તમ 
આ વાહિયાત વાતા ને વચતે।, વિશ્વાસ ને શ્રદ્ધ બધું ય પત્તાંના મહે- 
લતી જેમ ઊઠી જરે. 

કસ્યુનિસ્ટો કૉમેસને સાફ સાફ ચૈતવે છે કે બ ધારણ સભાને! 
સ્વાદ તે ચાખો છે1. પણુ ખાત્રી રાખજે કે એમાં ગયા પછી, એક પણ સવાલ 
કકેલી શકવાના નથી. એકે એક સવાલ પર કૉમેસ-લીગને। ઝગડો ન્તગરો, ને એ 
મડાંગાઠમાં જ દેશ ગુ'ગળાવા માંડશેક, 

વળી જે વચગાળાની સરકારની વાત કરે! છે, એચ સાવ કમજેર હરો. 
એમાંય હિંદુ-મુસ્લિમ યા કૉમેસ-લીગના કધડાઓજ મુખ્ય રહેરી. અને 
જનતાના જીવનને માટે અતિશય જરરના સવાલે। તે  વણુફકલ્યા અભરાઈએજ 


(૧૩) 
રહેશે ! એટલુ'જ નહિં, પણ ઉલટા કૉમેસે પોતાને હાથે જનતાના જીવાળેને 


ક્ચડી નાખવા પડશે ! 
લીગની ડખલ--નીતિ 


હવે આપષ્તુ લીગ ભણી વળીએ. 

એ વાત તો। દીવા જેવી સાફ છે કૈ મુસ્લિમ અવામમાં આજે આકઝા- 
ટીની તમન્ના ન્નગી છે; ને તેમાના મેટા ભાગના લીગને પોતાની સસ્થા તરીકે 
અપનાવે છે. લીગે તેમના દિલમાં રાહીવાદટ સામેની લાગગી પેદા કરી છે ને તેને 
એક પ્રવાહમાં વાળી પણુ છે, પર'તુ એ પ્રવાહ દેરાની આઝાદીના મહાન પ્રવા- 
હથી અળગો ૨૩છે એ રીતે ! લીગની નેતાગીરીની આ ગેરકારવાઇ છે. 

વળી, તે હિંદની આઝાદીની વાત કરી પાકિસ્તાનની માંગ ઉઠાવે છે ત્યારે 
છ પ્રાંતો (બલુચિસ્તાન, સરહદ, પ'ન્તખ, સિ'ધ, બ'ગાળ અને આસામ)ને તેમાં 
ઉમેરી લેતાં પહેલાં તે તે પ્રાંતની પ્રશ્નને પૂછવાની પણ જરૂર તેને જણાતી નથી ! 
એ પ્રદેશોમાં એકદર વસ્તીના ૪૦ ટકા બિનમુરિલમ છે તથા એમાં અનેક 
'પ્રશ્તએ' વસે છે, છતાં આ પ્રન્નતખનેો। સ્વનિણ'યને। હક સુધ્ધાં સ્વીકારવા તે 
તૈયાર નથી ! 

હિંદની આમારી માટેની લડતમાં તે એજ શરતે નેડાવા તેચાર 
છે કે, ઉપર કહી તેવી બિનલે।કશાહી માંમણી પહેલાંથી કબૂલી લેવામાં આવે ! 
કાૉચેસ પાસે તે આ પ્રકારની રારત રજી કરી સોદો પતાવવા માગે છે; અને આ 
શરતે! બ્રિટ્સિ ન સ્વીકારે ત્યાં સુધી તેની સામેનો ઝઘડો તે ચાલુ રાખે છે. 
પરતુ એના દિલમાં તે એમ છે કૈ, આ રીતે તે આઝષીના સ'ચુક્ત મોરચામાં 
ડખલ કથા કરશે તે! એથી પ્રસન્ન થઇ બ્રિટિશ તેની માગણી રવીકારી લેશે ! 

આ વાત આપણને છેલ્લા બનાવો પછી વધુ સપણ સમનરે. લીગે 
પ્રધાન મ'ડળની યોજનાને! સ્વીકાર કર્યો હતે।. કેમકે એમાં જે ફ્રજીઆત 
જુથેા!ની કલમ છે તે તેના મનથી પાકિસ્તાન પર પહે!ચવા માટેના એક પગથિયા 
રૂપ છે. આમ, બ્રિટિશોની મદદથી હટતા ભાગલા પડે એને! એને સતોષ હતે।. 

લીગની નેતાગીરીની આવી દાનત માટે ટીકા કરતી વખતે આપણે 
કૉયેસની નેતાગીરીની વાત ભૂલી ન જવી જેઇએ. કૉમેસે યોજનાને! સ્વીકાર 
કયોર એની પાછળ એની એવી ગણત્રી છે કૅ, બ્રિટિશની મદદથી નને મધ્યસ્થ કેન્દ્રને! 
સ્વીકાર થતે। હેય ને એ રીતે જે ફરજ આત સ'ધ- એટલે કે અખ'ડ હિંદુસ્તાન: 
ને આદ રા જળવાતે। હેય તે એમાં ખોટ જ છે? આ રીતે ય પાકિસ્તાનને 
તે પરાજય અપાય છે ! 
આજે હવે લીગે યોજનાને! ઈન્કાર કયો છે, ખે વાત સાચી; પણુ 
એને] અથ શુ' એવે! છે કે તે એ યોજનાને ધરમૂળથી ક્ગાવી દેવા માગે છે ? 
બખિલફલ નહિ. એમ તે। તેણે “ સીધાં પગલાં 'ની ધમકી ય આપી છે. પણુ એથી 


(૧૪) 


એના મૂળ હેતુમાં કશે।જ ફેર પડતે! નથી. હજી એને તે। રાણીવાદ સાથે બે મુદા 
પર એનું એ સમાધાન કરી લેવુ' છે -એક તેો!, કૉચેસના ગમે તેટલા ધમપછાડા 
છતા ફરજીયાત મપ કાયમ રાખવાની ખાત્રી વાઇસરોય આપે; અને ખીજ ખાત્રી 
એવી આપે કૈ, વચગાળાની સરકાર કાંઈ જનતાને જવાબદાર એટલે કે જનતાના 
પજ્ઞોને જવાબદાર સરકાર નહિ હેય, પણુ વાઈસરોયના આખરી વટ હકમને 
વરા રહેશે ! 

દિવસે। વીતતા જરે અને નવા નવા બનાવે। બનતા જશે તેમ તેમ 
મુસ્લિમ લીગની જનતાના દિલની તમન્ના અને તેના નેતાઓની આ  સમાધાનિય। 
તથા દેવાળિયા નીતિ વચ્ચે વધુ ને વધુ અતર પડતુ જશે. અને તેમ તેમ 
મુસ્લિમ જનતાના દિલમાં ધર કરી બેઠેલી અનેક ભ્રમણાઓનાં ન્તળાં ખતમ 
થઈ જશે. 


નેતાગીરીની નાલે૨ીને જનતા થ ભાવી શકે...... 


આ બધા પરથી એટલી વાત તે। સાફ્‌ થાય છે જ કે, દેશના આ ખે મુખ્ય 
પક્ષોના નેતાઓ પાકિસ્તાન કે અખડ હિંદુસ્તાનના ફે'સલા માટે જનતા પાસે 
જવા તૈયાર નથી. સાચા લોકશાહી માગે ન્યાય મેળવીને સૈ। એક થઇ બ્રિટિરા 
ગુત્ામી સામેની લડતમાં સાથે ઉન્તા રહેવા તૈયાર નથી; પર'તુ તેને બદલે હલટ્રે જ 
કરે છે! શ્રિટિશાની મદદથી એક ખીત્ત સામે બાજ જતી જવાના કેડમાં 
તેએ બ્રિટિરાને જ વધુ મજબત બનાવી રહ્યા છે. 

આમ, અગચેજની રમત ફાવી રહો છે--કૉમેસ અને લીગની મૂડીવાદી 
નેતાગીરી શાન્‍્નનવાબે। સાથે દોસ્તી કરી લે ને એ બધા થઇ નવી બ'ધારણ્‌ 
યોજતાને માથે ચઢાવી લે એટલે પત્યુ'. જેઈએ એવે પ્રત્યાઘાતી કિલ્લે। ઉભે! 
થઇ ન્નય ! પરતુ આને। અથ હરબિઝ એવે। નથી કે આ રમત ફાવી ચૂ છે. 
હવે કશે। ઉપાય રભો નથી. કૉમેસ અને લીગની નેતાગીરી તેમની પાછળનાં 
સ્વાર્ધના હિનેોને। પડધૅ! પાડતી હોય તે રીતે એક બી'ન સામે બચકાં ભરે છે; 
ને અંચેજની વાહવાહ પે।કારે છે; જતતાના કૉતિકારી જુવાળ ઉપર “બ્રેક 
તરીકૈ કામ કરૅ છે; આ બધુ સાચુ' છે, છતા ખીજ પણ વાત લક્ષમાં લેવા જેવી છે. 


૪ આ ખને નેતાગીરી ગમે તે ઈચ્છે ને વતવા મથે, પણ બન્નેને 
જવાબ લેનારી જનતા પણ હયાતાીં વરાવે છે. આ જનતાની શાહીવાદ 
વિરોધી લાગણી દ્વિત બ દિન લડાયક સ્વરૂપ ધારણુ કરતી શય છે એય 
હછષીકત છે. અને એજ તે। એક માત્ર તાકાત છ જે રાહીવાદીઓને રારણે 
જતી પોતાની નેતાગીરીને થ ભાવી રાકે. 


રાણહીવાદ પોતાની યોજનાનો અમલ કરાવવા જેમ પ્રયાસ કરશે, તેમ તેમ 
એક ખાજુ, શાહીવાદ ને ખીજે હાથે કેમેસ યા તે લીગની નેતાગીરી વચ્ચે 


(૧૫) 

ચકચાર પણુ ન્નરવાની જ. અને ત્યારે ત્યારે શાહીવાદ પોતાની સામેની એ અથ 
ડામણ્‌।ને કે|મેસ લીગની અથડામણા રૂપે ફેરવી નાખવા કોશીશ કરરે. પોતે 
નિદોષ જેવા મોઢે કહેશે કે તમે હિંદુ ને મુસ્લિમો શ્રગડાયા જ કરો છે! ! શું 
કરીએ ? અમારે વચ્ચે પડી ન્યાય જોખ્યા વિના છૂટકો નથી વગેરે. આવે વખતે 
કૉમેસ અને લીગની નેતાગીરી ભલે રાહીવારી ચુકાદાને માથે થાપવા તેયાર થાચ; 
પરતુ કસ્યુનિસ્ટ પાડી આવા તમામ પ્રસ'ગોએ, સોથી પહેલાં તે, આ નવી 
ખ્રિટિરા થોજનાને જ ખુલ્લી પાડશે કે, તે આઝારીની નહિ પગ ગુલામીની યોજના 
છે; એ માગે લેકરાહી કદી પણ સ્થપાનાર નથી, એટલું જ નહિ એનુ' આખુ 
સ્વરૂપ જ એવુ છે કે દેશની અ'દરનેો] વિખવાદ જ વધે. ખીક્ઠુ' કામ- આવે દર 
પ્રસગે અમે અવો નકકર મામ બતાવવા કેોશીરા કરશ] કે નટ્થી દેરા આગળ ને 
આગળ વધી રાકૈ અને કૅચેસ તથા લીગ ભેગી થઇ બ્રિચ્શ યોજનાની ન્તળ ખતમ 
કરી શાકે, મુલ્કને આખાદીતી લડતને માગે આગળ દોરી શકે. 

બ્રિટિરા રમત વિષેની અમારી આ સમજ છે. વચગાળાની સરકારમાં 
બ'ને પક્ષો! નનય, ચા અંક જ રામીલ યાય, એથી બહુ મે।ટો ફેર પડતે! નધી. કેમકે 
ખ્રટિરા શાહોવાદ અતે કૉયેસ યા લીગની નેતાગીરી વચ્ચેનો! ઝઘડે કાંઇ પૂરે 
પતી ગયો નહિ હૈય. હિટી મૂડીવારી નેતાગીરીના ઝમડે બ્રિટિરા મૂરીવાદી હિતે। 
સામે કઇ ને કોઈ સ્વરૂપે ચાલ્યા તે। કરશે જ. 


તરે 
૪: ટમ્૪/જેસ્ટ ૪ અને //25ન્‍ 
5/૯6? ૧?જન/ 


ડઝુમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી બિટિરા શાહીદની વાજનાને હિ'દની ગુલામીની 
યોજના તરીકે ન્નહેર કરે છે. અ યોજતા હિ'£ટનતી આમ જનતાના વધતા જતા 
જીવાળને ખતમ કરવા માટેની ચાલ છે. હિંદના ચાકુ વિખવાદને કાયમના બતાવી 
હિંદની આઝાદ્દીની લડતને છિલત્તભિન્ન કરી, રાણી]1દી રજવાડી તંત્રને આ 
દેશમાં નવે રવરૂપે કાયમ કરવાની એ ધાર રમત છે. 

9 કેતે “લેક પ્રતિનિધિ સભા” નુ રૂડું નામ આપવામાં આગ્યુ' છે 
એને કમ્યુનિસ્ટ પાઢી શાહીવાદીઓની ૬'ભા ન્નળ તરીકે ખુલ્લી પાડે છે. એ 
સાચી લે।કપ્રતિર્નિંધ સભા છે નહિ. એમાં આમજનતતાનુ પ્રતિનિધિત્બ નથી; 
એ બ'ધારણુ સભાને હિ'દનું આમાદટ બ'ધારણ ધડવાને। કોઇ આખરી અધિ- 
કાર નથી. એ તે। રાહીવાદીઓની લવાદીવાળી બ'ધારણ્‌ સભ્ના છે. એ જે જણશે 
તે આમાદી નહિ હે।ય, પણ હિ'દી ગુલામી અને ભાગલાની સરજત હશે. 


(૧૬) 

કમ્યુનિસ્ટ પાડી આવી આ બ'ધારણ સભાની અદર જઇને 
પે1!તાના એક માત્ર પ્રતિનિધિ (બ'ગાળના સે!મનાથ લાહિરી ) દ્રારા એના 
ધ્રાગેધાગા ફટા પાડશે. દરેક તબકકે એ બ'ધારણ સભા કેવી બિનલે!કશાણી 
છે; અને તેને આખરી બ'ઘારાગ ઘડવાની સત્તા નથી એ વાત ફરી ફકરી ચાદ 
આપરે. અને દર તબકકે કૉચૅસ- લીગે એકત્ર થઈ એ ગુલામીની ન્તળ તોડવા માટે 
શાં પગલાં ભરવાં નઇ”, તે ય સૂચવે. 

છી આ હપરાંત, પાટા વચગાળાની સરકારતું સ્વરૂપ યૅ ખુલ્યું પાડશો. 
આ સરકાર કોઇ અથમાં-“ અપના ઘરમ અપના રાજ ” નથી. બ્રિટિરા 
શાછીવાદની સાથેના સમાધાત અને શરણાગતિનું એ તો 'ટાન' છે. એમાં 
કેથેસ અને લીગ બને રામૅલ હે!ય કે એક; વાઈસરાચ આગળ તો તે સરકારે 
કમજનેર જ રહેવાની. એટલુંજ તહિ પણ, દેશના કાંતિકારી ફડાવે। કચરી નાખવા 
માટે એની ઓઢે રહી એના ઉપયેો।મ કરવાની વાઇસરેયને વધુ સગવડ મળે છે. 

પાર્ટી અન્ય પક્ષોને એમાં દાખલ થતાં વારે છે. છતા, એવી સરકાર સ્પ્ષાર્ધ 

ગયા પછી ચ પાર્ટી સતત રીતે એને માટે મથ્શે કે જેથી તેઓ વાદસરયની સામ હજી 
વધારે નીચી મૂડી ન કરે. આને માટે પાર્ટ નીચેની માગણીઓ ઉપર સયક્ત 
મોરચો ખડે કરવા મથરો-- 

* આખા દેશમાં નાગરિક સ્વાત'ગ્યની સ્થાપના કરે, 

* ખ્રિટિરા ફોજેને હિંદમાંથ્રી હઠાવી લો. 

%# કામદારે।ની વધુ રોજ તથા સારા જવત માટેની લ#તેો-હડતાલે. 

સામે પોલિસ અને લરકરી દમન વી'ઝશૈ। નહિ. 

* જમીતદારે અને સ'ધરાખેારરો સામેની કિસાન લડતે।ને કચડશે। નહિ 

* બ્રિટિરા શાહીવાદ સામેના આમ જનતાના દેખાવે।ને ટેકો આપે. 

# જમીનદારો, કાળા બત્તરિયાએ અને નફેઞાજે સામે જ'ગ જગાવે. 

અમને 'ખાત્રી છે કે, જેમ જેમ બતાવે! વધ્યતા જરો તેમ તેમ શાહીવાદી 
યોજનાની દેવાળિયાગીરી ખુલ્લી પડતી જરે અને તેમ તેમ કૉમેસ તથા લીગન। 
અનુયાયીઓની ભ્રમણાઓ પ૩ગ્‌ બાંગતી જરી. પર'તુ આટલાથી જ અપાઆપ 
આઝાદી માટેનો સયુક્ત મોરચો સરત્તઇ જરે એમ માનવૃ'ય 'મલ ભરેલુ છે. 


ન 
4» 
૪: સુખ્જ ?/જ૭/% સ% 


કે।ચેસ, લીગ અને અછત કફેડરેશન તથા શીખ વગેરેને આઝાદી? 
લૈૌકશાહી અને સ્વનિણય માટેના સ'ત્રામમાં કમ્ચુનિસ્ટોની સાથે સ'ચુકત 


(૧૭) 


મોરચે શામિલ કરવા હેય તો! તેનો માર્ગ એક જ છે. પાડી' એ રાહ ચી'ધે છે-- 
છી આસ જનતાને હસ્તક તમામ સત્તા. 

9 સાચી લેાકપ્રતિનિધિ સભા સરજે-જેમાં પુખ્ત વયને! મતા- 
ધિકઃર, દરેક પ્રનને સ'પૂણ સ્વનિણ'યનેદ અધિકાર અને 
સપ્રમાણ્‌ પ્રતિનિધિત્વના ધે!રણૂને। સ્વીકાર થચૅલે। હાય. 

આની સાથે સાથ, કમ્મુનિસ્ટ પાડી જનતા સમક્ષ ૨ખ્ટ્રાંય લે।કશાહી 

ક્ાંતિને। નકકર કાર્યકમ રજી કરે છે. આ કાર્યકમ તમામ જનતાની આઝાદીની 
બાંહેધરી આપે છે. કિસાનોને જમીન અને તમામ વતનીઓને કામ અને સ'સ્કારી 
જવનની ખાતી આપે છે. 

કમ્યુનિસ્ટ પારી" એ કાર્યકમને આગળા પરતા ખુલ્લે કઠે જાહેર 

કરે છે--“ અપ્વો,--સૈ! દેશભકત પક્ષે! ( કોંગ્રેસ, લીગ, કમ્યુનિસ્ટ વગેરે » 
આવે!...ખ્રિ*્શિના હાથમાંથી સત્તા છીનવી લેવા મસટે--આઝારીના 
આખરી સ'ચાસ માટે આપણે સેઇ બેગા થઈ તેયારી કરીએ. 


લોકશાહી કાંતિનો કાય ક્રમ 

જઞાકશાળી કાંતિનું મુખ્ય સત્ર, આગળ જણાવી તેવી સાચી લેોકપ્રતિ- 
નેધિ સભા સજવાનું છે. પરતુ આવી સભા સજ તાં પહેલાં સત્તા હાથ કરવા 
માટેની લડતની તેયારીઓ કરવી નતેઇએ. અને એને માટે કૉંગેસ-લીગ-કમ્ચુનિસ્ટ 
પાકીને સયુક્ત મોરચો રચાય અવે વ્યૂહ અખત્યાર કરવે। પડશે. 

માટે, સૈથી પ્રધમ એ વાત ખાસ ધ્યાનમાં રાખવી જરરી છે કે, આને 
રાછીવાદે “લેોકપ્રતિનિછિ સભા'ને નામે જે બ'ધારગ સભાનું હડ ઉભુ ક્સુ છે, 
તનાથી આ લે।ક્સભા તદૃન નિરાળી હશે. આ લોક સભા તા આઝાદીના 
સ ગામની વિજયો આબાહુવામાં જન્મ લેશે. અને એ મળરો ત્યારે બ્રિટ્શ 
ફોજ કે શાહીવાદી વાઈસરે।ાયની કે।ઓઈ ડખલ નહિ હેપ્ય. 

ખીોજી વાતઃ તમામ પ્રત્તઓના સ્વાનિણયના અધિકારના મહાન 
સિધ્ધાંત પર એને! પાયો રચાયો હશે. એટલે કે એ લેકપ્રતિનિધ્રિ સભા” 
જે પ્રન્નતઓ એક સ'ઘમાં સાથે રહેવા ઇચ્છતી હશે, તેના જ પ્રતિનિધિઓની 
બનેલી હરો. જે 'રાષ્ટ્રી-પ્રદેશ' (ભાષા સસ્કારિતાની એકતાવાળોા પ્રદેશ ) એ 
સધમા દ્વખલ થવા નહિ ઇચ્છતે। હેય તે તેમાં પોતાના પ્રતિનિધિઓ નહિ 
મોકલે; એટલુજ નહિ, પણ નત ત્યાંના તમામ રેયત «દા રહેવાનો નિણુય કરે 
તે તે પ્રદેશ એક સ્વત'ત્ર સાવભોમ રાન્ન્યરૂપે રહી શકશે. 

આ રીતે, પપ્કિસ્તાન અને હિંદની એકતાને। સગાલ જનતાના લે।ક” 
શાણી મત વડે નકકી થઈ શક્શે. સાથોસાથ, જે પ્રદેરો! સ્વેચ્છાએ હિજરી 
સ'ઘમાં જેડાવા તેયાર થશૅ, તેમને સમાનતા અને આઝાદીની બાંહેધરી 
આપવામાં આવશે. 


(૧૮) 


ક લેક પ્રતિનિધિ સભાની આવી સાફ સાફ નહેરાત કરી દેવામાં આવે 
તે સોના લોકશાહી હક્કની રક્ષા થાય. અને બ્રિટશ વિરોધી આખરી જ'ગમાં 
સાથે રહી ફરખાની કરવા સૈ। તૈયાર થાય. 

ત્રોજી વાતઃ આ લેક પ્રતિંનધિ સભાતી ચૂંટાગી પૃખ્ત વયના તમામ 
નાગરિક કરશે; પ્રમાણસર પ્રતિનિધિત્વ મળરો. એટલે કે થોડાક મડીદારેી ને 
માલદારેના નહિ પણ અવામના પ્રતિનિધિઓ માટે બારણાં ખુલ્લાં થશે. તથા 
લધુમતિઓને। અવાજ પણ રૂ'ધારે નહિ. 


લેોકશાટી ક્રૉતિનો બીજે કાયકમ 
૪ રજવાડાશાણહીને ખતમ કરેઃ દેરી રમતોની પ્રન્ન પે!ત પોતાની 

બ'ધારણ સભા પુખ્ત વયના ધોરણે રચે. અને એ સભા રાન્તરાણહીનું ભાવિ 
નકી કરે. એ જ સભા જનતાની સવે[પરિતાનેો અમલ કરે. 

વળી એ સભામાં બીજી એક મહત્વની વાત પણ નકછી થરેી-કે, પોતાના 
રાજ્યની પત્તમાંથી અમુક ભામ અથવા તો તે આખી પ્રશ્ત પોતાની પરારશાની 
સમાન સ'સ્કારશિતા તે સમાન ભાષાવાળી એટલે કે એક જ રાષ્ટ્રીયતાવાળી પ્રનત 
સાથે ભળી જઇને રહેવા ઈચ્છતી હેય તે! તે તેવો નિણુ ય લઈ રાકથો. 

આ રીતે, ૫૮૪ દેરી રજવાડાંતી આપખૂદીનો તા અત આવરો 
જ. પણુ દરેક રેયત પોતાની પડો? અને સમાન રપ્ટ્રીયતાતાળી 
પ્રનમાં ભળો જઈ નૂતત જીવન જીબતી થશે. આજે તા દેશી રાજ્યો 
એવી રીત પડયાં પાથર્યા છે કે એકજ સ સ્કારિતાવાળ પ્રજનના ડુંડ્ડે હુકડદ 
વહે ચાઈ ગયા છે. શાહીતરાદની આ ઘુત્રિમ ભાગલાની ચૅ।જના પણ એપ 
રીતે ખતમ થશે. 

છ કોઇ પણ નાતને। બદલે આપ્યા વિતા જમીનદારશાણહીનું નિક દન. 
તથા ખેડે તેને જમીન, 

9 હિંદમાં જેટલી બ્રિટિશ મિલકત હેય તેને જષ્ત કરી લેવી. 

તમત્રા મહત્વના ઉલોગે।, ચા વગેરે બગીચાઓ, ખાગે! અને રેલ્વે વગેરે વાહત- 
વ્યવહારનાં સાધને। ઉપરની ખાનગી માલિકી નાબુટ કરી તેમને રાષ્ટતી માલિકીના 
બનાવવ. 
કામદારોના મૂળભત હકકો 
# «૮ કલાકને! દિવસ-૪૦ ક્લાકનુ' અઠવાડિયું 
॥# દરેકને કામ આપવા વિષે, આછામાં આછા અમુક પગાર આપવા અગે, 
માંદગી અને ધડપણુ વખતે મદદ કરવા વિષે કાયદા દ્રારા બાહેધરી 

#* દરેકને મફત ફરજિયાત શિક્ષણુ- 

* સરકાર તથા માલિકને ખરચે દરેક કામદારને રહેવાતી સારી સગવડો. 

# તબિયત-ત દુરસ્તી માટે મકત ભ્યવસ્યા. 


(૧૯) 


# કામદારોને પોતાનું સંગઠન બાંધવાને। હ. 
ટ્રેડ યુનિયનોને માન્યતા; તથા ટ્રે. યુ.નો હડતાલ પાડવાને। હક. 

ક એક સરખા કામ માટે એક સરખો પગાર. 

# સ્ત્રીઓને પ્રસૂતિ પહેલાં ને પછી પૂરતી મદદ. 

# કરજીયાત કામ કરાવવા સામે કાયદાથી મનાઇ. 

9 લધુમતિઆ અગે-- 

અત્યાર સુધી જીરી જુદી વહે'ચાઇ ગયેલી સમાત રાષ્ટ્રીયતાવાળી પ્રન્તએ। 
નવા એકમ ર્‌પે જીવવા માંડે ત્યારે તેમને ભાષા, શિક્ષણ અને સ'સ્કાર અગેના 
મૂળભૂત હકકેની કાયદાથી બાંહેધરી આપવી ન્નેઇશે, અને તેનો ભ'ગ કરનારાએ। 
કાયદાની દૃષ્ટિએ સન્નને પાત્ર ઠરશે. ન્યાત ન્નત, કે શેમને કારણે આજે જે 
ઉ'ચનીચપણું ચાલે છે, તથા ફત અફતપણુ અને અન્યાયો નભાવવામાં આવે છે, 
તે બધાને ક!યદેસર રીતે ગુનાએ। લેખવામાં આવશે. 

૪ આઝાદ હિંદની સરકાર તમામ પછાત ટેળીએ તયા કેસોની ઝડપી 
પ્રગતી માટે તાખડતેો!બ ખાસ યોજના તૈયાર કરશે. અને તેમની આથિક સ્થિતિ 
તથા ક્રેળવાગી અને સસ્કારનું ધોરણ ખીજ પ્રન્તએ જેટલું ઉ'ચૃ' લાવવા મારે 
ઝડપી પગલાં ભરવામાં આવરો. 

%% 


“પ “વ જ 7) 4) .. ર. 
૬ સ્જ/નણજજ-૯/૭૬//૯€/ન/ ૧/%/ 
કં/તિન્? એ૭૦/ ૬/2૪ 
જ્‌[ંટ્ટીય કાંતિના કાર્યકમાં કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટો સ્વનિર્ણ યના 
અધિકારને અ ત્યત મહત્વ આપે છે; કેમકે બ્રિટેરા વિરૂધ્ધ આખા દેરાને। જખર- 
જસત મોરચા ખડે કરવે હરો તે આ દેરાના હિ'દૂ અને મુસ્લિમોએ એક થવું 
પડશે. અને આવી એકતા તે જ શાક્ય બને, જે એમાં ભેડાનાર દરેક 
પ્રજાને પોતાનું ભાવિ પે!(તે ઘડવાની આઝાદીની ખાંહેધરી આપવાસાં 
આપવી હેપ્ય. 

જોઈ એક પ્રન્ન ભવિષ્યમાં જુદી રહે કે સાથે--- એ કાંઈ મહત્વને 
સવાલ નથી. પણ ભાવિ આછાદ હિંદમાં રહેનારી તમામ પ્રનઓને 
સાચો આઝાદી ને સમાનતા હશે--એ વાત સ્વનિણા'યને। સિષ્ધાંત નહેર કરે છે. 


ક સ્વત્તિણુ'ંય એટલે કે, દરેક સમાન સ'“સ્કારિતાવાળી પ્રન્ન- હિહટ્ર 
ને મુસ્લિમ-- પોતાના જમીનદારો અને રાજ નવાબો સામે લડવા એકત્ર યાય. 


(૨૦) 

* સ્વનિયય એટ્લે કે, કદી જીટી પ્રન્એ જે સહિયારી ગુલામી 
નીચૅ છુ'ઘાઇ રહી છે તે સહિયારા દૃરમન બ્રિટિશ શાણીવાદ સામે ગુઝત્રા એકત્ર 
થાય. કેમકે તો જ ભવિષ્યમાં પોતાનું આઝાદ જીવન ઘડવાને। સ્વનિણ ચને! 
કક પણ મળવે। શક્ય બતે. 

# સ્વનિણ'ય એટ્લે કે હિંદની અ'ર વસતી તમામ પ્રનઓની 
સ્વે્છાના સંઘ-જે સમાનતા, સ્વાધીનતા અને લોકશાહીના સિશ્ધાન્ત પર 
સું સમાન અને સુખી આર્થિક જીવન સર્જવા સમર્થ બનશે. 


શ 


કમ્યુનિસ્ટ પાટી" આજ હિદુ-મૃસ્લિમ કામદારો અને કિસાનોને તેમના 
વગી ય સ'ગડને। (કિસાન સભા, ટ્રેડ ચુનિયન ) મારફતે તૈમના જીવનની સ્થિતિ 
સુષારવાના જગમાં દોરવણી આપે છે; તથા દરૈક પ્રન્તતા સ્તનિણ યના બોરાગે 
એકતા સજવા માટે જહેમત ઉડાવે છે. 

ત્યારે કૉંગ્રેસની નેતાગીરી તમામ પ્રળએઓને સ્વનિણ યને! અધિકાર 
આપવાને! ઈન્કાર કરી લોકશાહીને ડેબે ચડાવે છે ! કમ્યુનિસ્ટો કોયેસની આ 
નીતિને ખલ્લી પાડે છે. કેમકે એ નીતિ હિંદનદ સે।ટા ઉદ્યોાગપાતે ખૂડીદારે।ાની 
શાહીવાદ સાથે સમાધાન કરી લેવાની નીતિ છે. એ નીતિ દ્વારા તેઓ 
સમસ્ત હિ'દના આશથિ ક અને રાજકીય જતત પર પોતાને! ઈન્નરો લાદવા માગે 
છે ! અને હિંદમાં રહેતી અનેક નાની મોદી બીજ ધ#્નતઓને સ્વનિણયના અધિ" 
કરતી ર્‌એ પોતાનુ' જીવન સ્વત-ત્ર રીતે ઘડવાનો અતે આઝાદ હિંદી સ'વમાં 
સ્વેચ્છાએ સમાનભાવે સ્વાધીન બની જવવાને। હકક છીનવી લે છે. 


દેશો રાનયોની પ્રન્નનાો સ્વનિર્ણયને! હકક ઈન્કારવો એટલે કે 
સૈશી રાનનવાબેો સાથે બાંધછોડ કરી લેવાની નીતિને! અમલ કરવે!. 


જતતા ન્ત્યારે દેશી રાન્‍્ન્યોની શાહીવાદે સરજેલ મનસ્વી અને કૃત્રિમ 
સરહદને તોડી નાખી, પોતાની પડેોરાની સમાન સ'સ્કારિતાવાળી જનતા સાથે 
મળી જઈને, આઝાદ ૬૭ ૬ગી જીવવા ઝ'ખે છે, ત્યારે તેનો એ રીતે જવવાને। 
એટલે કૈ સ્વનિણયનેો હકક ઇન્કારવેો। એ રપ્તશાહીને જ જીવતદાન આપવા 
બરાબર છે. 

કમ્યુનિસ્ટ પાઢી આની સામે કોૉગેસીજનોમાં સ્વનિણુયની અતિ 
મહતવની ચાવીનુ રહસ્ય સમન્તવશે. સૈને એક મોરચે એકત્ર કરવા હાય તે। 
બ્રિટિશ અને રજવાડી પ્રન્નનેય સ્વતિણયને! હકક આપ્યા વિના કોઇજ 
ઉપાય નથી, એ વાત કમ્યુનિસ્ટ પાર્ઢી કરી ફરી સમન્તવશે. સાથોસાથ તે એ ય વાત 
સાક કરશે કે કેવળ ધર્મના પેોઃરણે હિંદના ભાગલા પાડવાની જે માંગણી 
કરવામાં આવે છે તે લોકશાહી સિશ*્ધાંતથી વિરોધી છે, પ્રત્યાઘાતી છે. 


(3૧) 
મુસ્લિનો અંગેનું વલણ 


સ્લિમ લીગ આજે અલગ મુસ્લિમ રાત્ત્ય સ્થાષવાની જે માંગ 
ઉઠાવે છે તે બિનલેકશાણી છે. પ્રન્નને પૂછયા વિના જ છ પ્રાંતોને પાકિસ્તાનમાં 
બળજબરીથી નોેડી દેવાની દરખાસ્ત સાવ અન્યાયી છે આ નીતિની પાછળ 
મુસ્લિમ જમીનદારો અને મૂડીદારોને હાથ રહેલો! છે. તેઓ રાણહીવાટ સાથે 
સમાધાન કરી લેવાની દ્રાતતથી સ'પૂગ સ્વત'ત્રતાની પચાતમાં પડવા માંગતા 
નથી; અને જતતાની સ મતિ વિનતા હિ'ટતા ભાગલા પાડી પોતાના રો।ષણને। 
માગ સરળ કરવા માગે છે 


કમ્યુનિસ્ટ પારી" આવી બિનલે।ાક્શાહી માગણીઓને ગેરવ્યાજબી 
જહેર કરે છે. પરતુ આજ 'પાકીસ્તાન'ની માગગીમાં આ દેરાના કરોારા 
મુસ્લિમાં પોતાની આઝાટીની માંય જવે છે; તથા મૃસ્લિમ લીગના નેતાઓને 
મુસ્લિમોની આજઝ્રાટી માટે ઝુઝનાર નેતાએ તરીકે સ્વીકારે છે-એ વાત જરા 
પણુ દુલક્ષ કરવા જેવી નથી, 


કમ્યુનિસ્ટ પાટા આ આઝાટરીપરસ્ત માંસ્લમ અવામની બ્રિટિરા 
રાણહોવાદ વિરોધી તમન્નાને નજરમાં લઇ, તેમને એ વાત સમનતવવા મથરો કે 
ખ્િટિરાની સામે 7ત્યાં લગી ૪૦ કોટી ગુલામીના સયુક્ત મોરચા ન થાય એટલે કે 
ગસ્ધાને મૃસ્લિમાં આઝાદીની સહિયારી લડતમાં શામેલ ન કરી શકે ત્યાં લગી 
તેમની આઝખારી ને લાકશાહી પાગ કરી હાંસલ થનાર નથી. * પાકિસ્તાન 
સ્વીકારી લો એવી શરત પહેલાંથી કરાવવા માટે ઝઘડાને બટલે, સ્વનિણ યના 
વારણ ઉપર પરદદેરીઅની કશીય ડખલ વિના, લોકરશાણો ન્યાયે જનતાના મત 
લઈન અ સવાલ નક૪ી કરવાતું ધોરણ સ્વીકારવું નેઈએ 


કભ્યુનિસ્ટ પાર્ટી" તમામ મુંસ્લમ અવામને રાણહીવાદ વિરોધી દેખા: 
વેો!માં સંયુકત કરવા પોતાથી બનતું બધું કરરી જ 


કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટ" મુસ્લિમ શ્રમજવીએ ને કામદારે અને કિસાનેનાં 
વગીચ સ'ગઠને। દ્વારા હિંદુ તથા અન્ય કેોમે। સાથે એકત્ર કરવા વિશેષ જહેમત 
ઉઠાવશે જ. શ્રમજવીએ। ની આવી હિંદુ મુસ્લિમ એકતા જ વકજર જેવી બનરેો. 
અને ત્યારૅજ હિન્દુ મુસ્લિમોને આઝાદીની લડતમાં અલગ અલગ રાખવાના 
કૉંગ્રેસ-લીગ નેતાગીરીના ભ'ગાણખોાર રે ખૂરીવાટી પ્રયાસોને શિકસ્ત 
આપી શકાશે. 


ઝે 


(૨ર) 
[9 : અ/ઝ/&ન/ સ/હેચ/?/ 
સઝ/%ન? વજહ 


કુમ્યુનિસ્ટ પાટી આજની હાલત પર વિચાર કરતાં એ વાત સ્પષ્ટપણે 

જેઈ રાકે છે ક આજે દેશમાં જે કાંતિકારી “વાળ ઉછાન્યો છે, તેને દેરાની 

આઝાદી માટેના આખરી સગ્રામમાં જર્‌ર પલઠી નાખી રાકાય એમ છે. પરતુ 

આવી લેકકશાહી ક્રૉતિતી પાછળ જનતાને। મો. ટો હિસ્સે! હોય તે જ તે સફ્‌ળ ધાય. 
આપણા દેશમાં આવી તાકાતે! કઈ છે? 

* એક તેો.-રાષ્ટ્રેય કે!ચેસ છે. આપણા વતનની આઝાદીને મોટામા 
માટા પ્રવાહ તે રત્તૂ કરે છે. 

% બીજી છેં-મુસ્લ્રિમ લીગ: એની પાછળ મુસ્લિમ આમ જનતાને। 
રાહીવાદ વિરોધી અને આઝારીપરસ્ત વિશાળ સમૂહ છે. 

* ત્રીજી છે--કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટા : દેશના સંગઠિત કામદાર કિસાને।ાના 
[વિશાળ સમૃહને તે દોરવઃગી આપે છે. 

આ ત્રણ તાકાતે। તથા બીછ પ્રન્‍્નકીય દેશભક્ત પાઠી ઓને સયુક્ત 
મોરચા દેશને ગુલામીમાંથી છે।!ડવવા માટે અત્યત જરૂરી છે. વિજ્ય માટે એ 
અનિવાય છે. 

આજના દિવસે।માં આવે! સ'યુક્ત મોરચેદ ખડે કરવો એ સેાથી 
પ્રથમ કતવ્ય છે. જે એમ નહિ થઈ રાકે તો, દેરામાં નતગળેલી કૉતિકારી તાકાત 
અસ્તવ્યસ્ત ષઈ જરો. અને દેશમાં ફરીધી હતારા તયા વિખવાદનું મોજુ 
કરી વળશે. 

૪ કમ્યુનિસ્ટ પ! સાને છે કે, આજે ચાલી રહેલી નાતી નાની 
અને વિભાગીચ લડતો ન્ટેટલે અશે કોમેસ અને લીગતા અનુયાયીઓને ન્તગ્રત 
કરશે, તેટલા પ્રમાણમાંજ આખી મકળતાને। આધ્રાર છે. ને આ લડતોને અતે 
કાોચેસ લીગના અનુષાયીઓ તેમના નેતાઓની રારણામતિની નીતિ તતેઇ શકે, ને 
તેને ફમાવા દઇ, નેતાગીરી 3પર દ 1ણ આગી આમળ કલા તેવો! આખ્ઠારીનોા 
એકત્ર મારચેો। રચવા કમર કસે! તે। જ બેડે। પાર પડે. 

આ હેતુ સિધ્ધ કરવા માટે-પાડી નાની નાની તમામ લડતેો।-હડતાકષને 
અહાદુરી પૂબ ક દોરવણી આપી, જનતાના તમામ વિભાગાને એકત્ર કરી, બ'ને 
નેતાગીરીના સમાધાનિયા નીતિન ખુલ્લી પાડો, સ'યુક્ત મોરચાની તાકાત વિષે 
લેક ન્નઝીતે આણીને ૪૦ કોટિ જનતાને! આઝાદ્દોનો એક મોરચો સર્જવ- 
જહેમત ઉડાવરે, 


(૨૩૦) 

પાર્ટીને એ વાતની ખાત્રી છે કે, દરેક સ્થાનિક, વિભાગીય લડત 
પોાત્તેજ વિશાળા રાષ્ટ્રીય લડત સાટેનુ સેપ્થી વધુ જલદ હથિયાર છે. એટલે 
જ તો પાર્ટ પ્રત્યેક નાની ને સ્થાનિક લડતની પાછળ થે અથાગ શ્રમ 
અને શકિત ખરચરે. 

આવી નાની મે!ઠી લડતે। લડતાં લડતાં જ પાડી કૉચેસ અને લીગન 
નેતાઓની એક બીક્ત સ।મે બાખડવાની અને સરકાર આમળ શરણાગતિ રો।ધ- 
નારી નીતિને સખ્ત રાબ્દોમાં ખુલ્લી પાડશે; અને દરૈક પ્રસગે તેમાંથી નીકળવાના 
નગર માગો ચી'ધી, ભ્રમણામાં પડેલો જનતાને ન્નગ્રત કરશો, જેને પરિણામે તે 
જનતા પોતાની નેતાગીરીના ્દન્કાર છતાં આગે બઢરશે જ બરઢશે. 

૪ પારી એવી ડે:ઈજ ભ્રમણામાં નથી કે કાંચેસ અને લીગન। 
નેતાઓને સપત્ર વિનતીએ કર્યાથી એ અમૂડીવારી નેતાગીરી આઝાદીના 
અખરી સંગ્રામના સયુક્ત મેો।રચામાં આવી ઉભી રહેશે. એવેપ સેપરચેપ 
તે1 વપ્રેજ શકય બનશો કે જ્યારે એ સંસ્થાઓના જ અતુયાયીએ! તેસના 
નેતાઆના હજર અનિચ્છા છતાં આમળા બહશે. 

એટ્લે કે હમેશાં વધતી જતી આમ લડતોમાં પાદી જેટલે અ'શે રાજ- 
જીય દોરવણી આપી શકરો, જેટલે અ'શે જનતાની સમક્ષ તેમતા જ નેતાઓની 
સ'ફાચિત, ભગાણખેોર અને સમાધાનિયા નીતિને! ઘડા ફોડી તેમતી આંખે! 


૬. 


ઉધાડ રાકશે, અને જેટલે અરે બ્રિ!ટેરા શાહીત્રાદ સામે આખરી જ'ગ ખેલી 
લેવાની અને રાષ્ટ્રીય લે।કશાણી કૉતિતા કાય કંમ પર કદમ બઢાવવાની ખુમારી 
પ્રેરી શકર તેટલા જ પ્રમાણમાં નૃતન રાષ્ટ્રાય મોરચો સરજી રાકશે 


ઉદ્દામા સાથે સહકાર 

કે।ન્મ્રેસજ્નોમાં આજે વિચાર પલટો! થઇ રહ્યો છે, ખાસ કરીને 
ક[સેસ નેતાઓની સમ!ધાનિયા નીતિથી ઘણાની આંખો ઉવડી રહી છે. અને 
કૉચ્રેસમાંના પ્રામાં!ગિક ઉટ્દામ "તત્ત્વો રાહીવાટ સાથેના સમાધાન સામે લડવપ 
આતુર બન્યા છે; આઝાદીના સત્રામ માટે અધીરા બન્યાં છે. આમાંનો મોટે! 
ભાગ માક સવાદ તરક પણ્‌ આઢડષાયો છે. 

આવાં આ ઉદ્ાામ તત્તવે। તરફ્થી અં પ્રકારની સૂચનાએ આવે છે કૈ હવે 
તો દેશમાંના ઉદ્।॥મવાદીઆની એકતા થવી ન્તઇએ. કમ્યુનિસ્ટાના સહકારમાં 
દેશના ઉદ્દામ તત્ત્વોએ બ'ઘારણુ સભા અને શરણાગતિની નાતિ સામે ઝઝવાની 
લાગણી વ્યકત કરી છે. 

કમ્યુનિસ્ટ પાઢી આ લામણી તમ્રા એકતાની સૂચનાને આવકારે છે; 
મહત્ત્વની લેખે છે. કૈમકે આ રીતે કેોંયેસમાંના ઉદદામે! કૉમેસની મૂડીવાદી 
તથા સાથોસાથ કમ્યુનિસ્ટ વિરોધી જેહાદના સાણુસામાંથી ફૂટે છે, 


(ર૪) 
૪ એવાત ને:રક છે કે, આજે તત્યારે કૉમેસ અને લીગની નેતા- 
ગીરી દેરાને અવળે માગે દોરી રહી છે ત્યારે શાહીવાદી યોજનાને! વિરોધ કરનારાં 
તમામ ઉદ્દામ ખળે। જનતાને ન્તગ્રત કરવા માટે એકત્ર થાય એ અત્ય'ત જરૂરી છે 


ઉદ્દામા સાથેના સહકારને! ધાચો 
કમ્સુનિસ્ટ પાર્ટી આ દછિએ સયુક્ત કાચકમ નજરમાં રખી નીચેના 


રજી કરે છે-- 
#* કામદારે, કિસાને।, કારફને। તથા [વેદ્યાથી ઓની તમામ વિભાગીય 

લડતેને ટેકો આપવે. 

* દેશી રાન્‍્ન્વની પ્રન્તએ ની લડતતે ટેકો આપવે।. 

* બ'ધારણ સભાની બ્રિટિશ થોજનાને કૃગાવી દેવી. 

%* આઝાદી હાંસલ કરવા ૪૦ કારિ હિદો જનતાને સ'ત્રામ રાર કરવે।ઃ 

૪૦ કોટિ જનતાના આવા સયુક્ત સ'મામ માટે ને કોઈ સેથી મહત્નનુ 
ને કિન્દ્રરૂપ સૂત્ર હોય તે! તે સાચી અને આઝાદ લોક્પ્રતિનિધ્રિ સભાનું જ હૈ।ઇ 
શકે -જે પુખ્તવયના મર્તાધિકારને ધોરણે, પ્રમાણસર પંતિનિધિત્્તના સિધ્ધાન્ત 
પર્‌, તથા તમામ પ્રનતઓના સ્વનિણ યના હન આધારે ચુ'ટાયૅલી હેય 

પરતુ, આમ છતો, કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી એય ગજ કે આજના મુખય 
ઉદ્દામ ગણાતા પક્ષા--કૉમેસ સોરિચાલિસ્ટ તયા ફોરવડ બ્લોક--સ્વતિણચના 
(સધ્ધાન્તને હજ સ્વીકારતા થયા નથી. એ નણવા પછી, પાર” «હેર કરે છે 
કે, ઉપરના બધા ગમુદ્દાઅઆા ઉપર અથવા તમને જેટલા ન્વીકાર્યા હેપ્ય 
તેટ્લા ઉપર કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટો તમતી સાથે કોઈ પણ નઝર પગલા 
માટે સહકાર કરવા તેયાર છે. દરમિયાન પાર્ભી તૈમને સ્તાનરણયના સિદ્ધાન્ત 
ઉપર યે સહકાર કરવા સતત રીતે ખે'ચ્યા કરશે; કેમકે ૪૦ કટિ [હદુ મુસ્લિમ 
જનતાને આઝાદીના આખરી સગ્રામમાં એકત્ર કરવાની એજ એક ગૃર્ચાવી છે. 

જે કોઈ બળા શરણપધ્મતિની નોતિ સામે ઝઝવા તેયાર હોય 
તેમની સાથે સહકાર »ઝરવા પાર્ટી આતુર છે. ર 

છ પરત, આમ છતાં, કૉત્રસ સે।રિયાલિસ્ટ પાર્ટી તથા ફે।રવર્ડ બ્લે।ઈકની 
નેતાગીરીનું' આજનું વલણ આવા એકત્ર મોરચાની આડે આવે છે. 

એં બને નેતાગીરીઆ બ્રિટિરા શાહીવાદ સામં લડવાની મેરી વાતે કરે 
છે, પણ વ્યવહારમાં તે। મવાળ નેતાગીરીની સાથે સાવ પાણીમાં જઇ બેસે છે. 

કમ્યુનિઝમ સામેની જેહુપ્દમાં તેપ તેઆ એ મવાળ નેતાઓનેય 
વટાવી ન્નય છે! આ રીતે તેઓ કામદારોના વધતાં જતાં બળેોમાં ભંગાણ 
પાડનારી મૂટીવાદી નેતાગીરીને જ મદદ કરે છે. 

તેપ વળી, આસમ-જનતાની હડતાલે। અને તેમનાં આંદોલને! 
પ્રત્યેનું તેમવું' વલણ્‌ તે। તદન તકવાદી છે. તેમને! હેતુ કામદ્દાર જનતાને મૂડીદારે 


મૃદ્દા 


જોન 


(૨૫) 


ની ખાંધછ્ઠોડની નીતિ સામેના આંદોલનમાં આગળ આણ વાને છે, તેનાથી વધુ 
તો, કમ્યુનિસ્ટાની સામે ખડી કરવાને છે. ્ 

કિસાન સોરરચે પણ તેમની એની એ નીતિ છે. ટ્ર કમાં-કપ્સદાર 
કિસાને। માં ભંગાણુ પડાવવાની તેમની નીતિ છે. 

રાષ્ટ્રીય એકતાની સેપથી મહત્ત્વની સમસ્યા અગે અ નેતાએ 
સમાધાનિયા મૂડીવાદી નેતાગીરીનેજ અનુસરૅ છે. તેઓ સ્વનિર્ણયના હકકને। 
ઈન્કાર કરે છે; અને લીગને રાણીવાદ તરફી કહી ધુત્કારે છે; તથા તેની સાથે 
કરજ સંબ'ધન રાખવા ક્રમાવે છે. 

આ રીતે, હિદુ-સુસ્લિમેપ્ને છિન્ન ભિન્ન ૨ા'ખવાતી તેમની નીતિ છે. 

વળી, એક ખાજી કૉયેસ સમાજવાદી પક્ષ તથા ફેારવર્ડ બ્લેક સમા" 
જવાદના સિદ્ધાન્તે પ્રત્યેની તેમની વફાદારી ન્નહેર કરે છે, ત્યારે ખીજે હાથે 
કમ્યુનિઝમના આંધળા વિરોધને કારણે તેએ મૂડીવાદી નેતાગીરીની છત્ર- 
છાયા નીચે શરૂ થયેલાં હરીફ યુનિયનો માં કામ કરે છે. અને આ રીતે કામદાર 
વર્ગને જ છિન્ન ભિન્ન કરે છે. 

અને છેલ્લે, તેમતી આંતરરાષ્ટ્રીય નીતિ કેવી છે? એમાં તેએ! 
બ્રિટિરા શાહીવારી એજ'ટોના પે'ગડામાં પગ મૂકી ચાલે છે ! દેશ દેશની અદર 
જટ પ્રત્યાધાતીઓ સોવિયવેતની ભૂંડી બદનામી કરે છે, તેની અ'દટર આ ઉહદ્દામ 
નેતાઆ પધાતાને। સૂર પુરાવે છે. તથા પૂર્વા યુરોપ અને એરિયાની અ'દર ને 
નૂતન ફ્ાંતિકારી લોકશાહી જન્મી રહી છે તેની સામના મોર્ચામાં પણ તેએ સાથ 
આપે છે. 

આ દેરાના પ્રમાણિક ઉદ્દામો તેમની પોતાની આકાંક્ષાએ અને 
તમના નેતાઓનાં માનસ વચ્ચેનો! ભેદ નનેઈ લે એ જરૂરી છે, એમ નહિ શત્રાય ત્યા 
લગી અમ જે અકત્ર આંદોલનોાની સૂચના કરીએ છીએ તે વ્યવહારમાં 
મુશકેલ જ રણેવાની, 

આમ છતાં, આજ્ટે દેશમાં સમાધાન વિરોધી જે જે ઉદ્દામ તત્તે 
પડયાં છે તે તમામની સમક્ષ કમ્યુ(નિસ્ટ પાડી સહ-આંદે।લનોની ટરખાસ્ત રત 
કરે છે. કેમકે એમ થરી તો આખઆાદી મામટેને। સથામ ઘગા ઝડપી બની જશે. 

પર'તુ પાડી એ વાત થે સ્પષ્ટ કરવા માગે છે કે કોઇ ““ ઉટ્દામ-બ્લે।ક 
અતાવવાથી કરેી। ફાયદો થનાર નથી. મુખ્ય હે સરનાર નથી. એમ કરવા જતાં 
ઉલટી કૉચ્રેસની આખી તાકાતને સ'યુક્ત મોરચે લાવવામાં મુટકેલીઓ ઉભી થવા 
સ'ભવ છે. એમાંથી એવી ભ્રમણા પેદા થવાય સભનત છે કે કૉમેસની અત્યારની 
મવાળ નેતાગીરીને આવા કાવાદાવાથી ખસેડી દઈ તેની જગાએ ઉદ્દામ નેતાગીરી 
સ્થાપવી કૈમ ન્નણે શકય છે. 

9 અને આ બધાને અગે, સાથી ખરાબ વસ્તુ તો એ બને કે, 


દ. 


77 


(૨9) 
લોકશાણી કાતિ માટે જનતાને સંગઠિત કરનારી શકિત તરીકે મામદાર 
થમ, કિસાને। અને તેમની કમ્યુનિસ્ટ પાટી"ના સ્વત'ત્ર રાજકારણનું સાચુ 
સહૃત્ગજ નજરઅ દાજ થાય. 
સુસ્લિમ લીગમાં ઉદ્દામો 
જુમ્યુનિસ્ટ પાટી એ વાત સારી પેઠે ન્નણે છે કે મુસ્લિમ લીગમાં 
ઉદ્ામ તત્વો ખૂબ જ ઓછાં ને નિબળ છે. અલબત્ત, આન) લીગની અ'દ૨ 
શાહીવાટ્ના વિરોધનું મોજુ ઊછળ્યું છે; ને અનેક લીગી સભ્યો તેમની 
જમીનદાર તરફી અને મૂડીવાદી નેતાગીરીની શરણાગતિની નીતિથી સાવ અસ”- 
તુષ્ટ છે. તેએ શાહીવાદ સામેના જ'ગમાં મુસ્લિમ અવામને દોરવા પણુ આતુર છે. 
પરતુ લીગમાંના આ ઉદ્દામ બળે તેમની નેતાગીરીની આજની નીતિ 
સામે ખાસ કશ] કરવા સમથ નથી. અને, ને તેએ નીચેના મુદાઓ પર્‌ આગળ 
નહિ વધે તો ભવિષ્યમાંય તેમની પ્રત્યાધાતી નેતાગીરીને પૂછડે જ નેઆ 
બ'ધાયૅલા રહેશે. 
ઊ લીગના નેતાઓ રાહીવાટ પર આધાર રાખી મુરિલમે।ની માગ- 
ણીએ મેળવવા માટે કૉમેસ સાથે સોદાગીરીની રમત રમ્યા કરે છે. આ 
નીતિ ધરમુળથી છોડી દેવી પડશે. પાષીસ્તાન નેઈએ કે હિ'દની એકતા 
કાચમ રહેવી ન્ેઇએ, એ સવાલને। ફેસલે। શુધ્ધ લોકશાહી રીતે જ થવે 
જોઈએ. દરેક પ્રશ્ત પોતે જ પુખ્ત વયના મતાધિકારને જેરે નકકી કરી 
કરી લે, એમાં બ્રિટિરાની કૈ કોઈની ડખલ ન હેવી નઈ એ. 

૪ લીગે આઝાદીના સ'ત્રામમાં રામેલ થવુ' ન્તેઇએ. બ્રિટિરા ફોજ 
પાછી ખે'ચી લેવા અગે તથા રજવાડારાણીને ખતમ કરવા અ'ગેની લડ- 
તમાં તેણે સૈની સાથે ઝુકાવવું જેઈએ. 

૪ લીગે કામદારે અને કિસાનોની લડતે।ને ટેકો આપવે। નતેઇએ; તથા 
ટ્રેડ યુનિયતો અને કિસાન-સભાને સે। કામદાર-કિસાનોની સ'સ્થાએ। 
તરીકે મજ'મૂત બનાવવા મથવુ' જેઇએ. 

૪ બ'ગાળ, પન્તબ અને સધના મુસ્લિમ કિસાનોને તેમતા જમી- 
નદારે। સામેની લડતે।માં ખાસ મદદ આપવી ન્નેઈ એ. 

કમ્યુનિસ્ટ પાડી: માને છે કે, લીગમાંના ઉદ્દામે, તેમના સ્વાનુભવે એ 

વાત ન્નેતા થશે કે ઉપર જણાવ્યા મુજઞ કામ કરવાથીજ મુસ્લિમ અવામને ૪૦ 
કોઠી જનતાની આઝાદીના સહિયારા સ'ત્રામમાં આણી શકશે. આ માગે જ 
?|ગ્રેસ-લીગનતે! સયુક્ત મોરચો સરજી રાકારો; અતે આ માગે જ મુસ્લિમોની 
ન્યાયી માંગો! હાસલ કરી રાકાશે. 


મ મિ /) ખપ 77) 

૮: જનઅ/£)૯ન?-સ/૨/ ન€/2%/?/ 
પાર્ટ આશઝારીની આખરી લડત માટેની તાકાત આ દેશમાં 
જગાવવા માગે છે; પાટી' પોતાને તથા આમ-સ'ગઠેનેોને મજબત કરવ] માગે 
છે; તમામ વિભાંગાને એકત્ર કરનારા સયુક્ત મોરચાતા સજ ક તરીકે તે આગળ 
આવવા મથે છે; અને એ રીતે તે મૂડીયારી નેતાગીરીની પકડથી દેરાને છે।ડાવવા 
ચાહે છે. આને માટે તે સાચા ને નકકર માર્ગ રજી કરે છે--કામદારે।, કિસાને। 
અને દેરી રાજ્યેોદની પ્રજાની લડતેપને સાચા સૃત્રેપ પર વિકસાવવી એ જ 

સાચે માગ. છે. 

૪ કે|યેસ અને લીગની નેતાગીરી આ લડતે।ને અદરથી અને ખહાયથી 
નિષ્ફળ ખનાવવા મથે છે. અને એ રીતે લડતે ચઢેલી જનતામાં ભ'ગાણુ પડાવવા 
કરે છે. 

છે આની સામે કમ્યુનિસ્ટ પાટ", તમામ લેક આંદોલને।ને હિમત 
અને વીરતાપૂવ ક દોરતા ચાહે સે। કુરખ1ાનીએ કરવા તત્પર છે. 

હડતાળનો વ્યહુ 

હિંદી કામદાર આજે નવે જ સ્વરૂપે, નવી સ્થિતિમાં ઉભે! છેઃ 
યુધ્ધ બાદ પગાર અને મોંઘવારીથી માંડી જીવનની તમામ બાબતમાં તેની 
દુર્દરાને। પાર નથી. ખીજી બાજીથી, યુદ્ધના વરસે! દરમિયાન તે રાજકીય દાછિએ 
પણુ નનમત બન્યો છે. આને લઇને તો કોઇપણ ધ'ધાની સ્થાનિક હડતાલ નોત 
નેતામાં આખા ધ'ધાની દેશવ્યાપી હડતાળ ખની ન્નય છે. તથા ખીન્ત ઉદયૉમોના 
કામદ્દારો ઉપરાંત સામાન્ય નાગરિકોની ચ હમદદરી મેળવી લે છે. કૅમ નણે 
તોકરશાહે અને સવાથી" માલિકો સામેતેો આખી જનતાને! જ'ગ હોય એવુ 
વાતાવરણ ખડુ' થઇ ન્તય છે. 

આજે આ લડતો માત્ર કારખાનાંના કામદારોની જ રહી નથી; પણ્‌ 
બે'કો ને સરકારી ખાતાઓના કારફને। ઉપરાત શિક્ષકે, પોલિસે તથા ફે।જની 
અ'દર પણુ પ્રસરી ચૂંછી છે. વળો રાણગ્યાપી રૅલવે હડતાલની તયારીએ વખતે 
તથા મહિના સુધી લ'બાયેલી પોસ્ટની હડતાળ વખતે મળેલે। દેરાભરને। ટેકો લડાયક 
કાંતિકારી તબછાને। ખ્યાલ આપી નય છે. અને કામદાર વગ* કેટલે! એક દેહ 
બની ઉભે! રહી શાકે છે તેનું આપણને ભાન કરાવી «નય છે. 

કામદારોની લડતોામાં દે'ખપાતી આ વ્યાપક તાકાત અને જલડ 
ખૂમારી ખરેખર નવા સુમની જ છે. 

ખા ઉપરાત, બીજી પણુ વિશેષતા છે. આજે તે, નાવિકે।નધ 
બ'ડથી માંડી કારિમરમાં પ'ડિત નહેરની ગિરકૃતારી વખત્તે કામદારો પોતે આમ 


(ર૮) 
હડતાલ પોકારી ઉડે છે. આમાં આપણે કામદારે।!ની અપૂર્વ" રાજકીય નગ્ટત 
બએેઇઈએ છીએ. 

આ આંદોલનેોના અજવાળામાં પાર્ટીને વિચાર કરીએ તે આપણને 
જણાયા વિના નહિ રહે ક, આપણે તે આ વિરાટ અને સ્વય' આંદોલને।ની 
ચ્યાગળ છેક “વામણા” ઠયાં છીએ. એ વિરાટને દોરવામાં ક્યાંય પાછળ પડી 
ગયા છીએ. 

9 કગ્યુનિસ્ટ પાર્ટીને એએ વાત સાફ દેખાય છે કે, હવે દેશનાં ઓદ્યોગિક 
મથકે! પર સાર્વત્રિક હડતાળના પવન ઝડપભેર ફૅલાઇ જતાની નિરાનીઓ પાછી 
ગઈ છે. તેણે આ ઝખાવાતને દેરવાની જવાબદારી ઉડાળી લેવી જરૂરી છે. 
આવનારા દિવસોમાં કામદારે। પર ગજરનારાં દમને।ની સામે ખૃદ કામદાર વગ 
ખરે થઇ વીરની નઝમ લડી શકે અને માટે તેને દોરવને। એ પટી નું કતવ્ય છે. 

9 પાટનેએવાત રાફ દેખાચઈે કે, કામદારોની મૂળભૂત માગે 
અગે જગેલી તમામ ઉદ્યોગોની સાર્વ નિક હડતાલમાંથી એક નવીજ સવેચ્ચ 
કક્ષા પદા થરી, જે સમસ્ત કામદાર વગને સાહિયારી લડતે। માટ 

સયુક્ત કરરે. 

પાઠીં' ટમનની વિરૃદ્ધ અને દેશી શાજગોની પ્રન્નની હમદરટીમાં કામદાર 
વર્ગને રાજજીય હડતાલને પથૅ દોરશે; અને અ રીતે તેને રાજકીય સાવંત્રિક 
હડતાલ માટે તેયાર કરી ગુલામી ફેડવાની પ્રશ્તડીય લડતમાં સાથીદાર બનાવશે. 

આ રીતે, હડતાલના જુવાળની દોરવણી કરીને ”” પાડી કામદારોની 
અ'દરને। તેનો પાયા *અનેકગાગા વધુ મજબત કરી શકરો. અને કામદાર વગ 
ઉપરની મૂડીવાદી નેતાગીરીના અસરને ખતમ કરી, લોકશાહી કાતેના આખરી 
સત્રામની સાચી અને મુખ્ય લડાચક તાકાતને સ ગડિત સ્વરપે મદાનમાં 
ઉતારી રાકરો. 

કિસાન લડતો નવી દિશા 

આજે જે વિરાટ જવાળ ઉછળ્યા છે, એમાં સાને કામટ્રારે 
કરતાં ધણા પાછળ ૨છી ગયા છે. પરતુ અમ છતાં જમીનદારે 
કાળા બન્તશિયાઓ અને રાછુકાર-ધીરધારિયાઓ સામે બ 'ગાળમાં (અને પાછળથી 
માઢા પાયા ઉપર ચુકત પ્રાંતમાં-અનુ. ) નનગેલાં લડાયક આંદોલને! નવો! મિન્તજ 
ન્નાડુર કરી રહયા છં, 

નેતનેતાંમાં આ આંદોલને। કાંતિકારી ર૫ ધારણ કરશે. આજેજ અના- 
જની કટોકટી, જીવનને જરૂરી વસ્તુઓના બેશુમાર માધા ભાવે।, તથા અમલદારોન 
નાદૉરશાહી ત્રાસ નીચે જીવતી કિસાન જનતા હુવે હાય જેડી બેસી રહે- 
નાર નથી, એ વાત સાક્‌ છે. દિવસે દિવસે એમના જ'ગ કાતિલ બનતો! જવાને 


૯ 


(૨૯) 


( યુક્ત પ્રાંતના ઓગસ્ટ સષ્ટે'બર મહિનાના હેવાલે। આ વાત પૂરવાર કરે છે-અનુ.) 
એ નિકશ્ચત છે. 


ક*્ચુનિસ્ટ પાઢી આ જન આંદોલને।ાને અપનાવે છે. કિસાનો ઉપર ગુજ- 
રનારા દમને।ને। હિં'મતભેર સામને। કરવા માટે તેમને સ'ગઠિત કરવામાં પે।તાની 
શકિત ખર્ચ વાને! નિરધાર ન્નહેર કરે છે. વળી શહેરો અને ગામડાંમાં રહેતા 
કિસાન સિવાયના ખીન્ન વર્ગો કિસાનેોની લડતેોને ટેકે આપે અને કિસાનેા 
કામદારો તથા અન્ય જનતાની લડતે। વચ્ચે પાષી કડી બ'ધાઇ ન્તય તે મટે પાઠી” 
સતત પ્રયાસ *રરે. 


પાઠી કિસાન સભાને રાળીવાદી યોજના સામેના શકિતશાળી 
હશિચાર તરીકે તૈયાર કરી આઝાદ અને લેોકશરાણી ગ્રામજવન સર્જવાના ધ્યેય 
માટે પોતાની બધી તાકાત ખચ શે. 

પાઠી એક બાજા, પ્રન્તકીય પ્રધાન મ'ડળે! ઠ્વારા તાબડતે।બ કિસાને।ના 
હિતના કાયટ્રાઓઆ પસાર કરાવવા મથરો; બીજે હાથે કિસાનો પાસે બળજખ- 
રીથી જમીને! ખાલો કરાવવાના જમીનટારોાના પ્રચાસો સામેતી લડતેમાં 
કિસાને।ને પક્ષને તે ઉભી રહેમ. તેવી જ રીતે, જમીનટારોની પડતર જમીનને 
કપથોગ કરવા કિસાનો આગળ આવે ત્યારે, તષ્રા શાકિત બહારનું ગણૂાત 
આપવાને! તેઓ ઇન્કાર કરે «ચારે તેમને પડખે પારડી ઉભી શહેશે. 

અનાજની સુયોગ્ય વહે"ચણી થાય, નોગ્ય પ્રમાણમાં ' અનાજ ખરીદી ' 
અને રારાનગની વ્યવસ્થા થાય તૈવા પ્રકારનાં તમામ પગલાંને પાઠઢી ઝેકે 
આપરે; તથા અનાજ સા્માતેઅએઅ, સહકારી મંડળીઓ, સ્થાનિક સ્વરાજની 
સ'સ્થાઓ (લોકલ બોડ, શ્યુનિસિપાલિડી વગેરે) સંગડને। જનતાને વધુમાં વધુ 
ઉપયોગના બને લે માટેય પાર્ટી મહેનત કરરી. સાથોસાથ, કિસાન વિરોધી પગલ 
નં કાયટ્દાઅ સામે ન્ન્યારે કિસાને! માથું ઉચકશૈ ત્યારે તેમતી પડખે પાડી ઉભી 
રહ્યા વિના નાહ રણે, 

જે પ્રદેરામાં લોકે ભૂખે મરતા હશે ત્યાં સરકાર અને સ'ઘરાખેોરેના 
ભ'ડારે। જનતાને સુયોગ્ય વહેંચાગી મારે સુપ્રત કરી દેવામાં આવે તેવી માંગગી 
પાર્ટી ઉઠાવશે. 

વળી, એક બાન્ત કેસાને।ને નહેરેની સગવડ મળે, બિયાંવુ' અને ખાતર 
મળે તેને માટે ધારાસભામાં કાયદા કરાવવા તથા તેનો અમલ ડરાવવા પાર્ટી 
મથશે. બીજે હાથે, કિસાનો જયાં જયાં સરકારની તથા જમીનદારે।ની માલિછીની 
નહેરોનાં પાણીને! ભોગવટો કરવા આગળ અવરશે તથા સધરાખોરતાં બિયાંવાં 
અને ખાતરને! ઉપયોગ કરવા કદમ ઉઠાવરે ત્યાં વા પાટી તેમને સાથ અને 
સહકાર આપરો. 


( ૩૦» 

૪ કિસાનોની આ લડતોને ત્'ગડઠિત કરી દોરવી આપતાં પાર્ટી 
એવી રીતને! નગત રીતે પ્રયાસ કરરો કે જેથી એ લડતે। આખા ગાસના 
ફદુક્મન સસા જમીનદારે।, વ્યાજખાઉ લૂ'ટારાએ અને નેપ્કરશાહેાત્તો 
સામેની બને, અને ગામડાંની મો।ટા બાગની જનતાને। સાથ સહકાર તેને 
સળે, સમસ્ત ગઞામ-એકતા વધુ વિશાળ ને નઝર બને. 

૪ ક્યાં ઝત્યાં રાક્યતા હેય ત્યાં ત્વાં કામદારો અને કિસાને। વચ્ચે વધુ 
નીક્ટની બ'ધુતા જન્મે તેને માટે પાઠી પ્રયાસ કરરે; જેમ કે કિસાને। કામદારોને 
અનાજની ભેટ આપે, ને કામદારો કિસાનોનાં આંદોલનોાને હડતાલ દ્રારા ટેકો 
આપે, વગેરે. 


રેશી *્‌ાજ્યોની પ્રજનની લડત 


પ્રનત મડળાની સુખ્ય નેતાગીરીની નીતિ આજે તો દેશી રાન્યની 
પ્રભતની લડતોાની સામે છે; વળી કૉંગ્રેસની વડી નેતાગીરી પણુ એવી લડન- 
તાને તોડી પાડવાતુ જ કામ કરે છે. આમ છતાં એ વાત નિવિવાદ છે કે 
સ્શી રાક્યની પ્રનનમાં એક નવી ૪ ચિનગારી લાગી ગઈ છે. અને તે 
એકાએક પ્રકટ નીકળે છે. 

પ્રનનમ'ડળના કાય કર્તાઓમાં તેમના નેતાઓની રાન્ન તરફી નીતિ સામે 
આજે જબરા અસ'તેષ છે. કે।મેસ નેતાગીરી સામેચ તેમને કડવી ફરિયાદો છે. 
કેમ કે તેમણે રાશ્ત -નવાબે। સાથે દોસ્તી અને સલાહ સમનતીની નોતિ 
અખવ્યાર કરી લીધી છે. તથા પ્ર્તતી મૂળભૂત મોમણીઆ અંગે અખલ હિંદ 
દેશી રાત્ન્ય પ્રત પરિષદ પાસે જ તેમણે નીચી મુ'ડી કરાવી છે. 

દેશી ૨1ન્‍યમાં કામ કરનાર કમ્યુનિસ્ટેએ પ્રનમ'ડળની અદર અને 
અહાર આની સાએે સાફ અવા૪ ઉડાવવે। જેઈએ. 

“આપખૂદી અમલને ખતમ કરે!'--એ સૂત્રના ધોરણે દરેક રાન્‍ટ્યને 
પોતાની લોકપ્રતિનિધિ સભા હેય, જેના પ્રતિનિધિઓ પુખ્ત વયના મતાધિકારને 
ધોરણે ચુ'ટાયૅલા હેય તેવી માંગ ઉઠાવવી ન્નેઈએ. આ સજ્ઞા રાન્તરાણીનુ' ભાવિ 
નક»ઝી કરે, નવું બંધારણ ધડે, તથા આખાદ હિંદની સાથેના તેના સ'બ'ધ વિષે 
આખરી નિણ ય લે. 

એમ માનવું બરાખર નથી કે આ સુત્રથી આપણે પ્રન્નમ'ડળથી અળગા- 
એકલા પડી જઇશું. એથી ઉલટું, પ્રશ્તમ ડળન। કાય'ક્તાઓ અને અતુયાયીઓમાં 
તથ જનતત!માં ને આ સૃત્રેનો પ્રચાર કામદાર કિસાનોમાંની આપણી અસરને 
નેરે નહિ કરાએ તે। આપણે આપણી ફરજ ચૂકીશું. ને એના અય એ જ થરો કે 
આપણે શાહીવાદની સાથે સમાધાન કરી લેવાની નીતીનતે। અને રાહીવારી થો।જ- 
નાને! સામને। કરવામાં પાછા પડીએ છીએ. 


(૩૧) 
દેશી રાજ્યોમાં કામ કરનારા કમ્યુનિસ્ટોએ નાગરિક આમ્માદી માટે 
' તર નવા પોકળ સુધારાઓની સામે વિશાળ ધોરણે આંદોલને! શરૂ કરવાં નનેઈએ. 
, , જ બ'ધારણુ સભામાં લોકોએ ચૂ'ટયા ન હેય તેવા કોઇ પણુ પ્રતિનિધિને સેક. 
લવાની પેરવીએ। ચાલતી હાથ તે તેની સામે વિરોધી વ ટોળ ઉભે! કરવે 
જોઈએ. અને આગળ જણાવ્યા પ્રમાણેની સાચી લે। કબ'ધારણુ સભાની માંગને 
આગળ ધરવી ન્નેઇએ. 

9 દેરી રાત્ત્યોમાંતા કમ્યુનિસ્ટોએ મૃ'-ય ધ્યાન ત્યાંતા કામદારો અને 
કિસાને।ની માંગે! ઉપર અતે લોકોની નાગરિક આએ્નાદ્દી ઉપર પરેવવુ' ન્નેઈએ. 
આને માટે સ્થાનિક પ્ર'્નમ'ડળો તથા અન્ય પ્રત્તટીય સ સ્થાઓને। સહકાર 
મેળવવે। નેઈ એ. 

આ માગે*જ કમ્યુનિસ્ટ પાડી પ્રન્નમ ડળના સાચા કાચ કતાએ અને 
અનુયાયીએ:ને પોતાની સાથૅ લઇ જઇ શકશે તથા આજ માગે પ્રત્નતમ'ડળની 
સમાધાનિયા નેતાગીરીની પકડમાંથી દેશી રાન્ત્યની પ્રન્તને છોડાવી શકશો. 


વિધાર્થી એકતા અને સંગ્રામ 


વિશ્ યુદ્ધ પૂર થયા બાદ આપણા દેરામાં આઝાદ હિંદ ફોજને અગ ને 

સૌથી વધુ ભવ્ય આંદોલન થયં હતું, તેમાં હિદી વિદ્યાર્થીઓએ આગેવાનીભર્યો 
ભાગ ભજવ્યો હતો. તે જ રીતે નાવિકાના બડ વખતે ય. 

એઅ દિવસામાં રાળાઆમાં ભગતી નાની બાળાઓએ સુધ્ધા પાલિસ 
અને મિલિટરી સામે અષર્વો શોર્ય દાખવ્યું હું. વળી વિદ્યાર્થીઓની ત્રણ 
" “સંસ્થાઓ સ્ટુડટ કેંમેસ, સ્ટુ૦ ફેડરેશન તથા મુસ્લિમ સ્ટુડ'ટ ફેડરેરાને 
ખભેખભા લગાવી, હિંદુ-મુસ્લિમ વિયાંથીઆએ હાથમાં હાથ મિલાવી, એ મહાન 
પ્રસંગોએ કુરબાની અન બહાદુરી દાખવી હતી. 

એ જ દિવસે।માં, આપણુ દેશના ઇતિહાસમાં પહેલી જ વાર 
વિદ્યાથીઓ અને ઝામદારેોની વિરાટ એકતા સનઈ હતી. 

આ દિવસામાં જ વિદ્યાથીઆએ પોતાના જીવન અને શિક્ષણ વિષચક 
સવાલોને પણુ હલ કરવા કટ્ટમ માંડયાં હતાં. 

આપણપ દેશના વિદ્યાધી'ઓઆની સક્રિય એકતાને કમ્યુતિસ્ટ પારી 
આવકારૈ છે. કામદારો, કિસાનો અને દેશી રાત્ત્યની પ્રન્તની લડતે। વખતે તેમાગ 
રાજકીય હડતાલે। દ્રારા જે મમતા અને એકતા રાખવેલી તેને વધાવે છે. 

કામદારે, કિસાનો અને વિદ્યાથી"ઓની આ સમતા, એકતા ને 
બધુતા રાષ્ટટી નવી કાંતિકારી નગ્તિની એ ધાણ્‌ છે. 

વિદ્યાર્થી અવદરા પ્રેત્યે નજર નાખતા કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી જુવે છે કે, 
આજે શિક્ષણ, સ'સ્કારિતા અને સામાજિક જીવનને! વિકાસ કરવાની ભાગ્યે જ 


(૩૨) રી 
કશી તકો વિદ્યાર્થીઓ પાસે રહેવા પામી છે. મોટે ભાગ આજે કોલેજે - 
શાળાઓમાં જરી પુરાણુ' શિક્ષણ જ અપાતુ' હોય છે. અને તે બધાને ૨ 
અકે એક શિક્ષિત «વાત સામે નોકરીનો સવાલ વિકરાળ ખની ઉભો છે. 

ખાવી આ સ્થિતિમાં પલટે। આણવે હેપ્ય તે! જબ્બર જઃ 
આંદોલને! સિવાય બીજે કે।!ઇ માર્ગ નથી. 

કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી વિદ્ાથીઆની આમ-લડતોને ટેકો આપતા નીચે 
સૂત્રો રજ કરે છે-- જ 

* [ોક્તગતી પશ્ધાતિને લોકશાછી બતાવે. રાષ્ટ્ર વિ 
વાદી શિક્ષગ-સૂત્રોને શાળા કોલૅજેમાંથી રખસદટ આપો. 

* કે લૅન્તે અનૅ શાળાના શિક્ષણન તત્કાલ વધુ વિસ્તૃત બન!ઃ 
(શૈક્ષકોના ધગારો અને જીવન સ્થિતિન સારા સંસ્કારી ધારણ પર મકો; કેન 
તોજ શિક્ષણને વ્યાષયક બનાવી શકાશે, અને રાપ્ટ્રાંય ધુતર્રચના માટે આવક 
તાલિમબધ્ધ કાય કરો મળવી શકાશે. 

ક» દરેક પ્રન્તનજનને શિક્ષણ મળી શકે તે માટ ગરીબ વિદ્યાથી ઓને 
ગ્રાન્ટ, સ્કોલર?ીષ વગેરેની રગવાઈ કરી આધા. ખાસ કરીને ષછાત “ પ્રતત 
(રાષ્ટીયતા) અને કોમમાંથી આવતા ગરીઅ વિદ્યાથી આ પ્રત્યે વિશેષ લક્ષ આધા. 

# દરેક શિક્ષિત યુવકને કામ-તે!કરીની બાંહેધરી આપે. 


ની 


ઝેધી અને શાદ 


ઝૈ 


' કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના આ અખબારને અપનાવો - 
જજજ ન 
પ. 


વાષિક લવાજમ રૂ. 3 : છસર્પસેક રૂ. ર 
તસ રૂ. ૧1 : છૂટકનકલ બે આતા 


ક ---* “કનક. ૯૦?૦ દ ---ક--- ૦-૦૮ #----૦-- -7 ગથ૯૦૦૦નન-...૧.૭ #1% -ક- --.- વ ક"-૦ 


ગે 


શરક્‌ અથર અલીએ, ધી “ન્યુ એજ” પ્રિન્ટીંગ પ્રેસ, ૧૯૦ બી, ખેતવાડી, મેઈનર્‌ડ, 
મુ'બઈ ૪. થી છાપી, લોક પ્રકારાન ઝૃહ, રાજભુવત, સેન્ડહર્ટ રોડથી પ્રસિધ્ધ કર્યું.